Văn: Châu Sa

Chúng tôi có dịp đi thăm Oahu, Hawaii, theo lời mời của vợ chồng người bạn đồng nghiệp, BS NVH, hồi tháng 11, năm 2011.  Bài viết đã 10 năm rồi, mà đọc lại nhớ lại kỷ niệm xưa, vẫn còn thấy cảm xúc dâng trào.   Chắc có nhiều thay đổi tại Hải đảo thần tiên này sau một thập niên, nhưng chúng tôi xin post lại sau khi hiệu đính vài nơi.  Dịch Covid làm mọi người không thể tự thân du lịch, nên xin mời quý vị và các bạn cùng tôi thăm viếng Ha-uy-di qua bàn phím. Ai có dịp đọc bài nầy rồi xin bỏ qua. HC

Hạ-uy-di
Hạ-uy-di (Hawaii: Hải đảo thần tiên hay Thiên đàng hạ giới) gồm có 8 đảo chính kể từ Tây Bắc xuống Đông Nam: Niʻihau, Kauaʻi, Oʻahu, Molokaʻi, Lānaʻi, Kahoʻolawe, Maui, và Hawaiʻi. (Mẹo nhớ: Nàng Khó Ở Mới Làm Khổ Mình Hoài).

Đảo Oahu (có nghĩa là Nơi gặp gỡ: the Gathering place) được chú ý nhiều vì có thủ đô Honolulu, có Waikiki Beach nổi tiếng cho khách du lịch, có Trân Châu cảng (Pearl Harbor) lịch sử, Hanauma Bay, Đỉnh núi Kim Cương (Diamond Head), có Polynesian Culture Center… Dân số Hawaii gần 1,4 triệu mà trên 900 ngàn người sinh sống tại Oahu.

12 lý do tôi thích Hawaii, nhất là Oahu:

1/ Tinh thần Aloha:
Khi bạn vừa đến phi trường Honolulu, có thể bạn được đón tiếp với nụ cười, tiếng chào aloha và vòng hoa lei.
Aloha: Alo là sự hiện diện; ha: hơi thở. Vậy, Aloha ám chỉ sự sống. Ngoài lời chào khi gặp gỡ hay khi từ giã, aloha còn tiềm tàng nhiều ý nghĩa sâu xa: A-L-O-H-A
            A– Amity: friendship, tình bằng hữu
            L– Love: tình thương yêu
            O– Ohana: sense of family. Người dân hải đảo xem mọi người như người trong gia đình.  Khi có tình thân mật, người trẻ tuổi sẽ gọi bạn là “uncle”, hay “auntie”. Người cùng trang lứa gọi bạn là “bro” hay “sis”.
            H– Hospitality: hiếu khách
            A– Assistance: giúp đỡ nhau
Nhân sinh quan của người dân hải đảo còn là hòa giải và tha thứ ”Ho’oponopono”.

2/ Khí hậu nhiệt đới, thuộc hải đảo, thời tiết không khắc nghiệt, nhiệt độ 65 – 95F. Gió mát dễ chịu quanh năm.

3/ Cảnh đẹp tuyệt trần, biển mênh mông bao quanh đảo , 2 rặng núi đủ cao để chắn bước sức mạnh của những cơn bão, không cho tàn phá Oahu.  Thiên nhiên quả đã ưu đãi vùng đất này.  Hình ảnh mống trời thường thấy (vì vậy tiểu bang này được gọi là rainbow state).  Xem cảnh mặt trời lặn trên biển cũng đủ mê hồn. Người Pháp thi vị cảnh hoàng hôn là mặt trời đi ngủ (le coucher du soleil), người dân hải đảo diễn tả là “mặt trời hôn đại dương”.  Thật là: “Kho trời chung mà vô tận của mình riêng” (Cao Bá Quát).  Thực vật và động vật (flora and fauna) tại Hawaii cũng hấp dẫn du khách vì chúng ta thấy những cây bông giấy, điệp, phượng vĩ, sứ, thanh long mọc hoang như rừng.  Bông bụp vàng (yellow hibiscus) là hoa tượng trưng của tiểu bang.  Thực vật được đưa sang Hawaii bằng 3 cách, viết với 3 chữ W: Wind (gió đưa tới), Waves (sóng đưa từ vùng khác tới), Wings (cánh chim trời đưa tới).  Động vật thì có loại ngỗng lùn (nene), dơi khàn (hoaring bat), hải cẩu tu hành (monk seal*), heo rừng (để làm món ăn kalua, lu’au). Loài gecko vô hại, hay bắt gián nên nhiều người thích có gecko trong nhà…

Tôi đề nghị anh bạn mang cây đàn ukulele ra bãi biển lúc chiều tà, chơi bản LA PALOMA trong khi có cánh buồm xa xa, có chim biển bay ngang bay dọc, thử xem lòng đắm say, hồn ngất ngây thế nào.

4/ Ai thích ẩn dật thì có chỗ ẩn, ai thích quậy thì có chỗ để quậy như Waikiki Beach có đủ trò vui. Người dân hải đảo thích khiêu vũ, thích nhậu nhẹt. “Kẻ thành thị, kẻ vui miền lâm tẩu” (Cao Bá Quát). Giá sinh hoạt tùy vùng thay đổi nhiều. Giá tiền trong shopping center cho du khách khá cao, giá ở chợ trời thì rất bình dân.

5/ Low profiles: đắm mình trước núi đồi, biển cả, chúng ta có thể quên mất thân phận của mình. Mình có thể quên mất cái Ta, cái Tôi của mình. Mình có thể học bài học “Vô Ngã” dễ dàng.

Trước thiên nhiên hùng vĩ,
Không thấy mình ra chi,
Sóng cuốn trôi phiền não,
Quên hết mọi sầu bi.

6/ Low stress: nhiều người làm việc tới 2 giờ trưa nghỉ luôn hoặc trở lại làm việc lúc 5 giờ chiều. (Low stress but lot of fun). Nhịp sống trên hải đảo thật khoan thai nhịp nhàng, không hối hả, không vội vả. Quần áo rất giản dị: đàn ông mặc aloha shirt, còn đàn bà hay dùng wrap dress với một mảnh vải mà có thể thắt ra nhiều kiểu áo khác nhau, có thể mặc đi lễ hay đi làm, đi chơi hay đi chợ… Họ nhắc nhau thư giãn (hang loose) bằng cách làm dấu tay: ngón cái và ngón út đưa lên, bàn tay xoay xoay.

7/ Low crime: có thể có những tội phạm nhỏ, nhưng so với đất liền, Hawaii ít tội phạm lớn.

8/ Low diseases: người dân hải đảo có đời sống lành mạnh, ăn hải sản nên ít bệnh tật.  Bạn tôi sau hơn 10 năm về hưu tại Oahu, mỗi ngày uống cà phê Kona, đi bách bộ trên bãi biển, bơi lội, chèo xuồng, nhảy sóng, tối uống “rượu vang nửa cốc” American Concord Grape.  Ngày nay vợ chồng bạn này không hề cần tới một viên thuốc trị bệnh. Hai bạn này thường dùng hạt và lá cây Marungai (Moringa oleifera). Cây này, người Việt gọi là Chùm Ngây, mọc hoang khắp nơi trên đảo Oahu, nhờ có gió vì hạt có cánh nhỏ.  Lá cây nhiều chất dinh dưỡng, nhiều anti-oxidants, còn hạt thì Wikipedia khen là: “seeds are used as a sexual virility drug for treating erectile dysfunction in men and also in women for prolonging sexual activity”. Như vậy, những hạt cây Marungai này có thể giúp các ông “hồi dương” và các bà “hồi âm”.  Một khi 4 đứa tôi leo đỉnh Kim Cương, chị bạn cho mỗi đứa một hạt Marungai để ngậm một hồi rồi nhăn nhăn cắn nhẹ nó ra, một chất nước ngòn ngọt tiết ra trong miệng, chúng tôi nuốt từ từ mà leo lên đỉnh núi không thấy mệt.  Một điều thú vị nữa là theo thống kê mới nhất, người Hawaii có tuổi thọ trung bình cao hơn các tiểu bang khác của Hoa kỳ.

9/ Ba không: Không có rắn, không cá sấu, không bệnh chó dại (No snakes, no gators, no rabies). Nhà tôi nghe không có rắn trên đảo thì mừng lắm vì ở Florida, rắn và cá sấu tràn lan.  Có lần, lúc trời nhá nhem tối, bà la làng khi thấy sợi dây trên sân cỏ sau nhà vì tưởng là con rắn.  Gần đây, người ta tìm thấy rắn trên hải đảo này, lý do là có một số người chơi rắn như “pet”, họ mail order từ đất liền những chú rắn con (trái luật Hạ-uy-di).  Nhiều người lo là một số chim quý vùng này sẽ bị rắn giết và một số hoa đẹp sẽ bị hư.

10/ Người cao niên được nhiều quyền lợi, senior residents còn nhiều quyền lợi hơn.  Mỗi năm có khoảng 3 triệu du khách thăm viếng Hawaii, nên nguồn lợi tức về du lịch rất lớn, vì vậy chính phủ dễ có những chương trình phúc lợi xã hội.

11/ Cộng đồng Á châu (người Phi luật tân, người Nhật, Đại Hàn, Thái Lan, Trung Hoa, Viêt Nam.. ) sống dưới luật pháp Hoa Kỳ, nên không lo luật rừng (từ năm 1959 Hawaii thành tiểu bang thứ 50 của Mỹ).  Mỹ da trắng lại là thành phần thiểu số. (Một tiểu bang khác, người da trắng cũng thuộc thiểu số là New Mexico).  Mình thấy dễ hòa nhập vào đời sống tại đây.  Người VN tại Oahu khoảng 10 ngàn người, làm 3 nghề chính: lái taxi, bán xe lunch, bán chợ trời. Ai thích ăn SASHIMI thì nơi này lý tưởng vì do chính người Nhật làm.

12/ Đi lông bông: holo holo. Một người thổ dân đang đi bộ hay đi xe, bạn hỏi anh ta đi đâu, có thể anh trả lời là holo holo, có nghĩa đi lông bông, chạy lông nhông, không mục đích gì hết.  Tinh thần này tôi thấy thích hợp cho tuổi già hưu.  Lúc còn đi làm, người ta như trong cuộc đua chuột (rat race), lúc nào cũng canh giờ, canh lịch, canh thời khóa biểu, lúc nào cũng nhắm mục đích.  Khi ở tuổi hưu, vợ chồng già như đôi chim trời, như hai cụm mây lang thang, rày đây mai đó, holo holo. Nhớ tới phim “Eat, Pray, Love”, một thành ngữ người Ý được nói đến: dolce far niente có nghĩa là cái êm đẹp của sự nhưng không (the sweetness of doing nothing) nhắc đến sự nhàn rảnh thảnh thơi.

Sau chuyến đi thăm Oahu này, tôi mong có dịp tới các cù lao khác trong quần đảo Hawaii để tìm hiểu.
Châu Sa (11.11.11)

*Monk seal: loài hải cẩu này thích sống một mình và có lớp da cổ dày có gấp, trông giống nhà tu mặc áo choàng.  Hán Việt viết là Tăng Hải Báo (僧海豹).

Văn: Châu Sa

        Năm năm trước đây, khi dự một Hội Đồng tại Houston, Texas, tôi tình cờ gặp một người trông tựa như một người quen tôi gặp trong trại tù cải tạo hồi năm 1977.  Tôi bước tới, chào anh, xin lỗi, hỏi: “Anh có phải tên Thanh, tôi gặp tại Đồng Bang, lúc đó anh giúp vui cho bạn tù buổi tối bằng hành trình của các nhân vật của Kim Dung không?  Anh xác nhận và mừng rỡ gặp lại tôi.  Tôi hỏi tiếp: “Và anh có biệt danh là người lắm chuyện?”  Anh cười ha hả, đáp “chính xác, chính xác”.

        Duyên do như thế này:  Đời sống trong trại tù cải tạo rất buồn nản, có người còn có ý định quyên sinh.  “Láng” tôi ở may có anh Thanh biết nhiều chuyện, nên mỗi tối anh hay kể chuyện võ hiệp của Kim Dung.  Anh đặt tựa như: “Theo bước chân Lệnh Hồ Xung”, “Theo bước chân Trương Vô Kỵ”, “Theo bước chân Vi Tiểu Bảo”… Anh có trí nhớ tốt, có cách kể chuyện hấp dẫn, duyên dáng, đưa chúng tôi vào vùng trời ảo mộng hằng đêm.  Chi tiết nào anh không nhớ thì anh chế cho xuôi câu chuyện.  Ai cũng biết nhưng ai cũng cười xòa thông cảm.  Anh cán bộ trại tò mò, tới gần nghe ngóng chúng tôi làm gì mà quây quần nghe anh Thanh kể chuyện.  Nghe mấy lần, thấy vô hại vì không dính gì đến chính trị, không gì là phản động, nên anh để cho chúng tôi có những giây phút thoải mái.  Có lần, anh Thanh chế một chi tiết rất buồn cười, mọi người lăn ra cười, ngay cả anh cán bộ cũng cười sằng sặc.  Tiếng cười của anh rất đặc biệt, mọi người quay lại nhìn.  Anh cười và nói chữa thẹn:  “Gớm, anh Thanh nầy thật là lắm chuyện”.  Từ đó, anh Thanh có biệt danh là “người lắm chuyện”.  Qua giờ kể chuyện, tình cảm của chúng tôi và anh cán bộ được cải thiện rất nhiều.  Anh hiểu chúng tôi hơn và chúng tôi mến anh hơn.

        Trở về với hiện tại, tôi hỏi anh Thanh: “Lóng rày, anh còn theo bước chân của nhân vật Kim Dung không?”

        Anh bước tới, nói nhỏ vào tai tôi:  “Từ nhiều năm nay, tôi theo bước chân của Phao-lô”.  Tôi thốt: “A, điều này hay nhe.  Tôi muốn nghe chuyện này”.  Anh nói có việc phải đi, rồi ghi số phôn cho tôi.

        Chừng vài tuần sau đó, tôi gọi thăm anh và nói ý tôi muốn biết lý do bây giờ anh theo bước Phao-lô.

        Anh thong thả kể:

        – Tôi thích đọc sách, nhất là sách truyện.  Hồi nhỏ, tôi mê đọc Tây-du ký, tác phẩm của Thi Nại Am, tôi theo bước chân của Đường tăng Tam Tạng.  Kế đó, từ năm tôi học Đệ nhị cấp, Trung học, có phong trào đọc truyện võ hiệp của Kim Dung mỗi ngày trên báo.  Thời đó, chuyện Kim Dung được nhiều triệu người Á châu mê thích.  Những nhân vật chính trong truyện như Lệnh Hồ Xung, Trương Vô Kỵ, Vi Tiểu Bảo được tôi và nhóm bạn bàn thảo, phân tích hằng ngày.  Do đó, tôi có những câu chuyện kể cho các anh và từ đó có biệt danh là “Người Lắm Chuyện”.

        Sau khi ra khỏi trại tù cải tạo, gia đình tôi vượt biển, tới Hoa Kỳ năm 1987.  Chị vợ tôi là tín hữu Tin Lành, giới thiệu cho gia đình chúng tôi tình yêu và chương trình cứu rỗi qua Chúa Giê-su.  Sau vài tháng tìm hiểu, chúng tôi tin nhận Chúa Giê-su là Cứu Chúa của đời minh.  Sau một thời gian học Kinh Thánh, tôi ngưỡng mộ cuộc đời của ông Phao-lô và muốn theo bước chân  ông.

 Phao-lô là một con người vĩ đại,  trước là môn đồ của Ga-ma-li-ên, một trong những Ra-bi nổi tiếng vào lúc ấy (Công Vụ 22:3).

Là một người Do-thái cuồng nhiệt, Phao-lô nổi bật trong nhóm Pha-ri-si.

Vì ngu muội, Phao-lô đã sử dụng thế lực của mình để bắt bớ môn đồ của Chúa Giê-su. Tuy nhiên khi tiến hành khủng bố hội thánh, ông đã có cơ hội gặp Chúa Giê-su trên đường tới Đa-mách.  Trước tiên, ông đã nghe tiếng Chúa Giê-su và mắt ông bị mù (Công vụ 9:1-9).  Khi biết rõ Chúa Giê-su đến từ trời, ông được sáng mắt và trở nên một con người mới.  Ông trở thành người tin đạo nhiệt tình và Chúa đã đại dụng ông như một sứ đồ.  Tôi nghiền ngẫm đời sống của ông và muốn theo bước chân ông.

–  Tôi theo bước Phao-lô vì đó là người thật, việc thật.  Những người tôi theo bước trước kia chỉ là những nhân vật hư cấu, còn Phao-lô là nhân vật có thật trong lịch sử.

–  Tôi theo bước ông Phao-lô vì ông theo bước Chúa Giê-su, như trong thư Cô-rinh-tô thứ nhất ghi:  ^“Hãy bắt chước tôi, cũng như chính mình tôi bắt chước Đấng Christ vậy” (11:1).

–  Bài học quan trọng mà tôi rút ra khi theo bước Phao-lô là:  “Tội nhân nào cũng có tương lai, thánh nhân nào cũng có quá khứ.”  Phao-lô rõ ràng là tội nhân hàng đầu khi chống báng Chúa, nhưng khi Chúa dùng đã cho ông một tương lai xán lạn.  Điều này mang hi vọng cho mọi người là không có tội nào quá lớn mà Chúa không thể tha thứ, nếu biết ăn năn, xưng tội.  Người đời sau xem ông như Thánh dù ông có một quá khứ quá đen tối khi ông bắt bớ, hành hạ tín đồ của Chúa Giê-su. Chúng ta theo bước chân của Phao-lô thì biết rằng từ tội nhân, chúng ta có thể thành thánh nhân.

–  Bài học thứ đến là ân-điển hay ân-sủng.  Phao-lô đã phạm tội quá lớn, nếu không do ân điển của Chúa thì ông không thể sống để ăn năn và được phục hồi.  Một ân điển nữa là ông được Chúa đại dụng trong công trình thuộc linh của Chúa.  Qua đó, ông hiểu được thế nào là thời đại ân điển do Đức Chúa Trời hoạch định, Chúa Giê-su thực thi và Thánh Linh ấn chứng để cứu rỗi thế nhân.  Trong các tác phẩm của Phao-lô, ông nhắc nhiều đến ân điển, ông nhiều lần nhấn mạnh là chúng ta được cứu bởi ân điển của Chúa và đức tin của chúng ta chứ không phải bởi việc làm.

–  Phao-lô đã đi 3 vòng truyền giáo với hơn 10 ngàn dặm đi chân trên hơn 10 năm, thiết lập nhiều hội thánh.

–  Ông để lại di sản tâm linh lớn lao: 13 thư tín gửi cho tín nhân thời đó, nhưng giá trị tinh thần rất lớn vì những lời khuyên dạy của ông hữu ích lâu đời.

–  Ông Phao-lô có 2 người học trò ruột là Ti-mô-thê và Tít là 2 vị quản nhiệm Hội Thánh.  Trong các thư ông gửi cho 2 người này mà ông xem như con, chúng ta thấy một thứ tình cảm sâu đậm, tha thiết của một cha nhân từ.  Những lời dạy dỗ, nhắn nhủ này khiến chúng ta liên tưởng tới tình yêu Đức Chúa Trời đối với con cái bé mọn của Ngài.

–  Bài luận về tình yêu thương của ông trong chương 13 thư Cô-rinh-tô thứ nhất là một tuyệt tác.  Những đoạn luận về ân tứ Thánh linh rất linh hoạt.  Những bông trái Thánh linh như tình thương yêu, sự vui mừng, bình an, nhẫn nhịn, nhân từ, hiền lành, trung tín, khiêm nhu, tiết độ làm ấm lòng người nghe, người đọc.

–  Tôi học được tinh thần thỏa lòng trong mọi cảnh ngộ của ông:  “Tôi biết chịu nghèo hèn, cũng biết được dư dật. Trong mọi sự và mọi nơi, tôi đã tập cả, dầu no hay đói, dầu dư hay thiếu cũng được” (Thư  Phi-líp 4:12).

–  Tôi học tinh thần chịu đựng, chịu khó, chịu khổ, chịu cực, chịu đau đớn.  Càng hoạn nạn, ông càng kiên trì, nhẫn nhịn; càng bị bắt bớ, đức tin ông càng tăng.  Trong khi bị bắt vô tù, ông viết thư an ủi, khích lệ người tín hữu ngoài…tù.  Bốn bức thư gửi cho Phi-lê-môn, Hội thánh Phi-lip, HT Cô-lô-se, HT Ê-phê-sô là những “ngục trung thư” quí giá, nhất là thư gửi HT Phi-líp, tràn đầy sự vui mừng, cảm tạ, ngợi khen Đức Chúa Trời.  Người trưởng thành trong đức tin giống như bông trái chín tới, càng bị bầm dập, vắt ép càng tiết ra vị ngọt, càng tỏa hương thơm.

Từ khi biết Đấng Christ, cuộc đời ông Phao-lô thay đổi 180 độ.  Ông coi mọi sự lời thể chất là sự lỗ tâm linh.  Ông sẵn sàng sống cũng như sẵn sàng chết, như qua thư Phi-lip 1:21 “Vì Đấng Christ là sự sống của tôi, và sự chết là điều ích lợi cho tôi vậy.”  Chúng ta có thể nói rằng nếu không có Phao-lô thì phần Tân Ước của Kinh Thánh không phong phú, sống động như chúng ta có hiện nay.  Nhờ ông, giáo lý Tin Lành được giãi bày một cách rõ ràng, khúc chiết, súc tích, đầy đủ.  Ông xứng danh là một Đại Sứ đồ mà nhiều người xưng tụng.

Châu Sa

Bắt Chước Phao-lô Theo Chúa

 “Hãy bắt chước tôi, cũng như chính mình tôi bắt chước Đấng Christ vậy.” – 1 Cô-rinh-tô 11:1

“Bởi chưng mọi điều đó xảy đến vì cớ anh em, hầu cho ân điển rải ra cách dư dật, khiến sự tạ ơn nơi nhiều người hơn cũng dư dật, mà thêm vinh hiển cho Đức Chúa Trời. Vậy nên chúng ta chẳng ngã lòng, dầu người bề ngoài hư nát, nhưng người bề trong cứ đổi mới càng ngày càng hơn.” – 2 Cô-rinh-tô 4:15-16

“Đức Chúa Jêsus đáp rằng: Ngươi hãy hết lòng, hết linh hồn, hết ý mà yêu mến Chúa, là Đức Chúa Trời ngươi.” – Ma-thi-ơ 22:37

 Lời của Chúa, là Lời chân thật,

Ban cho ta, không mất tiền mua,

Nhận vào trân quý, và thưa,

Tạ ơn Chúa đã dẫn đưa ta về!

 Trong Nhà Chúa, không chê trách được,

Thật bình an, trong Nước của Ngài,

Thánh Linh sửa đổi thẳng ngay,

Cho ta trong sạch, tránh sai lạc lầm!

 Theo chân Chúa, thành tâm tìm kiếm,

Lời dạy khuyên, linh nghiệm cho lòng,

Công bình, chắc chắn, cậy trông,

Dù đời biến đổi, ta không sợ gì!

 Những gương sáng, bước đi theo Chúa,

Như Phao-lô, ta đáng noi theo,

Vượt qua gian khó ngặt-nghèo,

Trao cho Chúa nắm tay chèo hướng đi!

Hoạn nạn chẳng gây chi phiền não,

Trong tù đày, rao báo càng hơn,

Viết thư khích lệ thêm ơn,

Giúp bao tín hữu không sờn theo Cha!

 Phao-lô nói, chúng ta hãy sống,

“Bắt chước tôi,” kính Chúa yêu người,

Vì ông làm đúng y Lời,

Học theo Đấng Christ một thời hiển vinh!

Phao-lô thật tràn tình yêu mến,

Luôn quan tâm, nghĩ đến mọi người,

Thỏa lòng, trông cậy, vui cười,

Biết rằng Ân Điển Nước Trời tràn dư!

 Ông tha thứ, nhân từ giúp đỡ,

Trong mọi điều, có cớ tạ ơn,

Chúa đưa đến chốn cao hơn,

Kiên trì, nhẫn nhục, không sờn không lui!

 Hãy bắt chước Phao-lô, bạn hỡi,

Sống vì Ngài, tấn tới mỗi ngày,

Ngợi khen Danh Thánh quyền oai,

Vui mừng theo Chúa, duy Ngài đáng theo!

(Cảm tác theo bài viết “Theo Bước Chân Ai” của Châu Sa!  Chúng ta hãy bắt chước sứ đồ Phao-lô như ông bắt chước Chúa; và hết lòng, hết sức, hết ý, hết linh hồn mà theo Chúa Giê-su Christ – Đấng tự hữu, hằng hữu, yêu thương chúng ta dẫu chúng ta là những người có tội!  Cảm tạ Chúa! )

Tiểu Minh Ngọc

Văn: Châu Sa

Tháng trước, trên một cuộc họp mặt qua Zoom, tôi bắt liên lạc được với một người bạn quen thời trung học.  Tôi và anh Minh học chung những năm Đệ nhất cấp trường Petrus Ký.  Chừng lên lớp Đệ Tam thì tôi chọn ban A để theo y khoa, còn anh Minh chọn ban B để thành giáo sư dạy Toán.  Một bạn chung trong Zoom lúc ấy, cũng đang sinh hoạt chung với anh Minh tại một Hội thánh thuộc tiểu bang Georgia, tiết lộ: “Anh Minh là người sống theo hệ số vì méo mó nghề nghiệp!”  Nghe hấp dẫn, tôi liên lạc với anh Minh sau đó để hỏi cho ra lẽ “sống theo hệ số” là gì ?

Anh Minh rất giỏi môn toán, anh đỗ Tú Tài 2 hạng Bình.  Anh vào học Sư phạm, sau đó dạy Toán ở các trường công, tư.  Anh có mở lớp dạy luyện thi Tú tài 2 môn Toán cho ban B cho đến tháng 4 năm 1975.  Anh tận tâm dạy cho học trò những bí quyết để học Toán.  Anh ước muốn là học trò anh đậu nhiều và đậu cao, hạng bình và bình thứ phải đông.  Anh thấy là nhiều học trò không biết tầm quan trọng của hệ số (coefficient).  Bắt đầu giờ học, anh hay hỏi học trò “môn Toán khi ra thi thì hệ số mấy?”  Mấy em trả lời: “hệ số 4”.  Anh nhắc là hệ số 4 nghĩa là điểm môn Toán sẽ nhơn cho x4, trong khi điểm Lý Hóa nhơn x3, Quốc văn x2, Sinh ngữ chính x2, Sinh ngữ phụ x1, Vạn vật x1, Sử Địa x1, Công Dân Giáo Dục x1 (cộng chung lại = 15).  Anh cho mỗi môn một số điểm giả thử, để học trò nhân lên theo hệ số, lấy tổng số chia cho 15, con số kết quả sẽ xếp hạng theo bảng sau đày:

• 18.00 – 20.00: tối ưu
• 16.00 – 17.99: ưu
• 14.00 – 15.99: bình
• 12.00 – 13.99: bình thứ
• 10.00 – 11.99: thứ

Anh hỏi các em khuyên người bạn có bảng điểm hạng đó làm cách nào tăng lên hạng cao hơn?  Rốt cuộc là phải để thêm thì giờ tập giải nhiều bài Toán.

Anh thường nhắn nhủ:  Trên đời không gì khó, miễn đi đúng hướng, học đúng cách, trau dồi  kỹ thuật, nghệ thuật thường xuyên là đi tới thôi.

Toán là môn học rõ ràng, chính xác, minh bạch.  Có câu tục ngữ: “Trật con toán, bán con trâu”, người học Toán cần cẩn thận với những con số, từ đó trở nên cẩn thận chuyện đời.  Ngoài ra, “người Toán” cũng có tính minh bạch, tích cực, nhanh nhẹn, dứt khoát.

Anh khuyên mọi người nên học chung với bạn.  Giải ra được bài Toán thì trong lòng khoan khoái vô cùng, có nhiều anh vỗ đùi cười ha ha.  Một điều rất ngộ là các nữ sinh thường ghét Toán, sợ Toán, nhưng thỉnh thoảng, anh gặp một vài cô gái quá giỏi Toán, đúng là nữ kiệt.

Học trò giỏi Toán ở Việt Nam qua vô ngang Trung học tại Mỹ cho biết giờ Toán là giờ các em sung sướng nhất vì Toán Mỹ dễ như ăn kẹo, dễ như ăn cơm sườn như nhiều em nhận xét (bù những giờ mà các em khóc ròng là giờ Văn chương, Sử ký Hoa Kỳ).  Nhiều em học lấy bằng kỹ sư Hoa Kỳ không khó.  Anh Minh lấy bằng kỹ sư cùng lúc lấy luôn bằng cử nhân thương mãi (MBA).

Anh áp dụng hệ số vào cuộc sống, nên bạn bè nói anh “méo mó nghề nghiệp”  (anh nghi cụm từ “méo mó nghề nghiệp” xuất phát từ tiếng Pháp déformation professionnelle).  Lúc trẻ, anh quan niệm sự thành đạt của con cái là quan trọng nhất, nên anh cho hệ số x4,  tâm trí, tinh thần, kiến thức x3, thể chất x2.  tâm linh x1.

Tới tuổi trung niên, anh chợt có sự khao khát đời sống tâm linh, anh tìm kiếm, tìm hiểu và sau đó, anh có niềm tin vào Chúa Cứu Thế Giê-su. Các hệ số bấy giờ đảo ngược:

Thể chất hệ số x1, tâm trí x2, tâm linh x3.  Chừng anh đào sâu để hiểu Kinh Thánh hơn, anh nâng hệ cho tâm linh x4.  Khi anh nhận hướng dẫn lớp Trường Chúa nhật, anh nâng một cấp nữa cho tâm linh lên hệ số x5 vì anh khao khát được biết Chúa một cách sâu nhiệm, anh cần đọc thêm các bản dịch khác của Kinh Thánh, các sách giải kinh, các loại tự điển, bách khoa tự điển… Anh nhận ra ai khao khát tìm tòi tâm linh là đi tìm nguồn năng quyền, nguồn khôn ngoan, nguồn ơn phước từ Thiên Chúa.

Hiện nay, đã về hưu, anh có nhiều thì giờ, anh tập thể dục (hệ số 1) 30 phút, đọc sách báo để mở mang kiến thức (hệ số 2) 60 phút.  Tĩnh nguyện, cầu nguyện, đọc Kinh thánh (hệ số 3,4,5) 2-3 giờ đồng hồ.

Khi thấy bạn bè nào để nhiều thì giờ, tâm sức vô đời sống vật chất, hoặc hay phàn nàn, càu nhàu chuyện vụn vặt, hay tủn mủn chuyện tiền nong, anh nhắc đừng để chuyện nhỏ, hệ số x1 làm hư chuyện lớn hệ số x3, x4.

Như trước kia anh khuyên học trò muốn giỏi Toán, cần làm bài tập, bài Toán mỗi ngày, học và nhớ những định lý (theorem) Toán học; ngày nay, anh khuyên con cái Chúa cần cầu nguyện, cần đố nhau Kinh Thánh, cần học, suy gẫm những câu gốc KT.  Anh và vợ rất tâm đầu ý hiệp trong Toán học cũng như trong Kinh Thánh.  Chẳng hạn, anh đố:  Tìm trong Thư Cô-rinh-tô thứ nhất câu nào có ý như câu tục ngữ “một con ngựa đau, cả tàu không ăn cỏ”?  Trả lời:  chương 12, câu 26.  Vợ đố lại chồng:  Tìm trong Châm Ngôn 27, câu nào ứng với câu thơ:  Chim có bạn cùng hót, tiếng hót mới hay;  ngựa có bạn cùng đua, nước đua mới giỏi.  Trả lời: câu 17: Sắt mài nhọn sắt…

Sau đây là những câu Kinh Thánh nói lên sự quan trọng của linh hồn, sự thánh hóa, sự sống đời đời mà anh thường học, thường nhắc tới:

Truyền-đạo 3:11a   Phàm vật Đức Chúa Trời đã làm nên đều là tốt lành trong thì nó.  Ngài khiến cho sự đời đời ở nơi lòng loài người; …

Ê-sai 40:8   cỏ khô, hoa rụng; nhưng lời của Đức Chúa Trời chúng ta còn mãi đời đời!

Ma-thi-ơ 6:33  .. trước hết, hãy tìm kiếm nước Đức Chúa Trời và sự công bình của Ngài, thì Ngài sẽ cho thêm các ngươi mọi điều ấy nữa.

Rô-ma 6:22    Nhưng bây giờ đã được buông tha khỏi tội lỗi và trở nên tôi mọi của Đức Chúa Trời rồi, thì anh em được lấy sự nên thánh làm kết quả, và sự sống đời đời làm cuối cùng.

II Cô-rinh-tô 4:18   bởi chúng ta chẳng chăm sự thấy được, nhưng chăm sự không thấy được; vì những sự thấy được chỉ là tạm thời, mà sự không thấy được là đời đời không cùng vậy.

 II Cô-rinh-tô 5:1  Vả, chúng ta biết rằng nếu nhà tạm của chúng ta dưới đất đổ nát, thì chúng ta lại có nhà đời đời tại trên trời, bởi Đức Chúa Trời, không phải bởi tay người làm ra.

Ga-la-ti 6:8   Kẻ gieo cho xác thịt, sẽ bởi xác thịt mà gặt sự hư nát; song kẻ gieo cho Thánh Linh, sẽ bởi Thánh Linh mà gặt sự sống đời đời.

I Ti-mô-thê 4:8   Vì sự tập tành thân thể ích lợi chẳng bao lăm, còn như sự tin kính là ích cho mọi việc, vì có lời hứa về đời nầy và về đời sau nữa.

Hê-bơ-rơ 11:16a   .. nhưng họ ham mến một quê hương tốt hơn, tức là quê hương ở trên trời…

 Hê-bơ-rơ 12:14   Hãy cầu sự bình an với mọi người, cùng tìm theo sự nên thánh, vì nếu không nên thánh thì chẳng ai được thấy Đức Chúa Trời.

IPhi-e-rơ 2:11    Hỡi kẻ rất yêu dấu, anh em như người ở trọ, kẻ đi đường, tôi khuyên phải kiêng những điều xác thịt ưa thích, là điều chống trả với linh hồn.

IIPhi-e-rơ 3:18a   Hãy tấn tới trong ân điển và trong sự thông biết Chúa và Cứu Chúa chúng ta là Đức Chúa Jêsus Christ. ..

Thật là thú vị khi thấy anh Minh do “méo mó nghề nghiệp”, dùng hệ số môn học áp dụng vào đời sống, đã giúp cho bản thân, gia đình, bạn bè rất nhiều khi đặt thứ tự ưu tiên những lãnh vực trong đời mình.   Những người quen biết anh xác nhận rằng đời sống của anh đầy ơn, là nguồn phước cho người chung quanh.

Châu Sa

             Bài Cấp Số Nhân

         “Vậy nên, về phần anh em, phải gắng hết sức thêm cho đức tin mình sự nhân đức, thêm cho nhân đức sự học thức, thêm cho học thức sự tiết độ, thêm cho tiết độ sự nhịn nhục, thêm cho nhịn nhục sự tin kính, thêm cho tin kính tình yêu thương anh em, thêm cho tình yêu thương anh em lòng yêu mến.” – 2 Phi-e-rơ 1:5-7

“Lời Chúa ngọt họng tôi dường bao! Thật ngọt hơn mật ong trong miệng tôi! Nhờ giềng mối Chúa tôi được sự thông sáng; Vì vậy, tôi ghét mọi đường giả dối.” – Thi-thiên 119:103-104

 Anh em gắng sức lên nhe,

Chớ đừng tự mãn, tự khoe thân mình!

Dù rằng mình có đức tin,

Nhưng cần nhân đức thuộc linh làm người!

Thêm vào học thức từ Trời,

Giữ lòng tiết độ, mọi nơi hòa đồng,

Cộng vào nhịn nhục, cảm thông,

Cùng niềm tin kính, trong vòng đệ huynh,

Thêm yêu thương giữa bạn mình,

Trọn lòng yêu mến, tràn tình nghĩa nhân!

Kiên trì, không quản khó khăn,

Thực hành bài cấp số nhân tốt này,

Các điều Chúa đã ban đây,

Đời ta phước hạnh, mỗi ngày với Cha!

Lời Ngài kỳ diệu, cao xa,

Suy đi gẫm lại để mà nhớ luôn,

Học cho đến cuối không buông,

Vững tin sống đạo y khuôn Lời Ngài!

Quyền năng vinh hiển thánh thay,

Thiên Đàng hằng hữu, tiến ngay một đường!

 Tiểu Minh Ngọc

Văn: Châu Sa

Sách Hàn Phi Tử của thời Chiến Quốc bên Tàu có ghi câu chuyện thú vị về cái hộp đựng ngọc.  Một người thừa hưởng được một viên ngọc châu, muốn bán đi.  Để dễ bán, ông cho làm một cái hộp đẹp, gỗ tốt, khắc hình mỹ thuật, ướp hương cho có mùi thơm.  Ai thấy hộp ngọc cũng đều trầm trồ, khen ngợi và thích cái hộp, mà không nghe ai hỏi tới viên ngọc bên trong.  Cuối cùng, một phú ông có đủ tiền mua hộp ngọc.  Điều làm người bán vô cùng ngạc nhiên là người mua mở hộp lấy viên ngọc trao cho chủ cũ, nói: “Tôi chỉ thích cái hộp đẹp đẽ này thôi, còn viên ngọc tôi cho lại ông.”  Trong khi cái ruột là viên ngọc giá trị gấp trăm lần cái vỏ hộp, mà người mua lại “chọn vỏ bỏ ruột”.

Từ đó, người Trung Hoa có câu thành ngữ Mãi Độc Hoàn Châu 買櫝還珠 nghĩa là “mua hộp (đẹp) mà trả lại ngọc châu”, ý nói người chỉ chăm chú bề ngoài không xét đến giá trị thực bên trong, hay nói cách khác thích hình thức hơn nội dung.

Thường cái vỏ chỉ là lớp bao che chở cái ruột quý báu bên trong.  Nhìn trái cam, trái chuối, củ hành thì hiểu.  Người mua chuối mà chọn giữ vỏ chuối và quăng cái ruột chắc bị xem là không bình thường.  Vậy mà không ít người ham mê cái vẻ đẹp hào nhoáng bề ngoài mà quên mất cái ruột phong phú bề trong.  Tục ngữ Việt Nam có câu nhắc nhở: “Tốt gỗ hơn tốt nước sơn.”

Chuyện người mua hộp ngọc làm tôi nhớ tới 2 anh em láng giềng tôi.  Người anh yêu say đắm và cưới được cô vợ đẹp lộng lẫy, nhưng không ngờ tánh hung hãn về sau mới lộ ra, còn người em lấy người vợ bình thường, tánh tình hiền hậu vì người em hiểu câu “cái nết đánh chết cái đẹp”.  Người em sống rất hạnh phúc, còn người anh thì khốn khổ vì hay bị vợ húng hiếp.  Có hôm, anh tâm sự với tôi, than: “Tôi lỡ leo lên lưng sư tử rồi nên biết thân ngồi yên vì bước xuống e bị nhai xương!”  Nhìn lại mới thấy ai khôn ngoan khi chọn vợ:  người anh chăm chú cái vỏ, người em trân trọng cái ruột.   Ai Chọn Nấy Chịu, như câu chúng ta thường nghe người Mỹ hay nói:  “Sleep in the bed you made” (Làm giường thế nào, ngủ thế đó).

Trong Kinh Thánh, câu chuyện 2 chị em cũng cho chúng ta bài học sâu sắc về chọn lựa.  Cô chị Ma-thê hay làm bếp, lăng xăng nấu nướng phục vụ Chúa Giê-su khi Ngài tới thăm.  Cô em Ma-ri thì thích ngồi bên Chúa để nghe lời Chúa dạy bảo.  Cô chị phàn nàn với Chúa, muốn em mình xuống bếp giúp mình một tay.  Chúa Giê-su thừa nhận hai chị em đều yêu quí Chúa đều muốn Chúa vui lòng, nhưng phán rằng Ma-ri đã chọn phần tốt hơn: ngồi nghe, suy gẫm lời Chúa*.

Thánh Phao-lô nhắc nhở con dân Chúa nên hướng mắt, hướng lòng vào giá trị thuộc linh chớ không nên vào vật chất trần gian:  “chúng ta chẳng chăm sự thấy được, nhưng chăm sự không thấy được; vì những sự thấy được chỉ là tạm thời, mà sự không thấy được là đời đời không cùng vậy” (2 Cô-rinh-tô 4:18).

Người chạy theo cái hào nhoáng, phù phiếm, nhưng rỗng tuếch rỗng toác  thường phải trả giá đắt, còn người tìm cầu giá trị tinh thần thường được phước ơn từ Trời.

*Luca 10:40-41

Bề Ngoài Bề Trong

“chúng ta chẳng chăm sự thấy được, nhưng chăm sự không thấy được; vì những sự thấy được chỉ là tạm thời, mà sự không thấy được là đời đời không cùng vậy” – 2 Cô-rinh-tô 4:18

“và kẻ dùng của thế gian, nên như kẻ chẳng dùng vậy; vì hình trạng thế gian nầy qua đi.” – 1 Cô-rinh-tô 7:31

“Vả thế gian với sự tham dục nó đều qua đi, song ai làm theo ý muốn Đức Chúa Trời thì còn lại đời đời.” – 1 Giăng 2:17

“Vì, Mọi xác thịt ví như cỏ, Mọi sự vinh hiển của nó ví như hoa cỏ. Cỏ khô, hoa rụng, nhưng lời Chúa còn lại đời đời. Và lời đó là đạo Tin Lành đã giảng ra cho anh em.” – 1 Phi-e-rơ 1:24-25

         Bề ngoài hào nhoáng, đẹp thay,

Nhưng ai biết được đắng cay trong lòng?

         Giàu sang của cải mênh mông,

Nhưng ngày mai đến, cũng không còn gì?

         Thế gian, mọi sự qua đi,

Cỏ khô, hoa rụng, đáng chi mà nhờ?

         Chớ nên chậm trễ, dại khờ,

Ham mê tạm bợ, chần chờ bỏ qua,

         Lời Ngài hằng hữu cho ta,

Hãy suy gẫm lấy, mở ra tầm nhìn,

Biết rằng, quý nhất hồn linh,

Công bình sống bởi đức tin vào Ngài!

         Ăn năn kính Chúa hôm nay,

Bỏ qua đời sống lạc sai bao ngày,

         Hết lòng hết sức từ đây,

Làm theo Lời Chúa, thánh thay, năng quyền,

          Phải chăm việc Chúa trước tiên,

Dù không thấy kết quả liền cho ta!

         Tình Trời miên viễn bao la,

Sẽ luôn gìn giữ gần xa mọi điều!

Thế gian này có bao nhiêu,

Sức người là mấy, sớm chiều, ai hay?

Tin Lành – Ân Điển tốt thay,

Hãy mau nhận lấy, duy Ngài đáng tin!

Tiểu Minh Ngọc