Chùm Thơ – Thiên Thi Xướng Họa

Thơ: Linh-Ân Nguyễn-Thiện-Nhân

 

KHÁNH-CHÚC CỬU-TUẦN

Cụ QPMS Phạm Văn Năm

*************

Khánh Chúc Cụ nay “Cửu-Thập” Xuân,

Năm Châu Ðạo Chúa rải muôn dân,

Ba Ngôi Tôn-kính lòng thanh-thản,

Chín Trái Linh ban dạ hỷ-hân.

Tóc bạc Mão-triều ơn thấm gội,

Cháu con cơ-nghiệp phước Thiên-Ân.

Chúa ban đại-lão Trăm Năm lẻ…,

Phúc, Lộc, Thọ, Khương, gấp bội phần.

*******************

 

Ðếm Ngày Ân-Phước

—————–

 Thôi đếm Xuân đi chẳng thấy già,

Ðếm Ngày Ân-Phước sẽ đăng hoa,

Nghiêng tai lắng đợi, Cha nhân-ái,

Ngước mắt ngửa trông, Chúa thái-hòa.

Ðồng-nội bướm hoa hương sắc lạ,

Sơn-lâm cầm thú khải hòa ca,

Thiên-thơ bình vịnh mai chiều tối,

Sống-Ðạo sao cho “Ðẹp Ý Cha”.

               Linh-Ân Nguyễn-Thiện-Nhân

            Kính Ðề-Tặng

                                   Panorama City, 29.08.06

 THEO DẤU CHÂN PHAO-LÔ (I)

————

Một chuyến du-hành Tiểu Á-Châu,

Thỏa lòng mong-ước đã từ lâu.

Leo lên nhiều bậc trên đồi núi,

Chui xuống bảy tầng dưới hố sâu.

Hầm mộ âm-u lưu dấu cũ,

Giáo-đường rạng-rỡ chẳng còn đâu!?

Thành-tâm cảm-tạ ơn Thần-hựu,

Ðoái nhậm lời con lúc nguyện cầu.

 Cụ Bà QP MS Phạm-Văn-Năm (1989)

 

BÀI HỌA

Tiểu-Á vang danh khối Ngũ Châu,

Ðang thăm, vẫn nghĩ, cũng còn lâu!

Trăm hàng thang đục lưng-chừng núi,

Bảy lớp hang đào hun-hút sâu.

Tích cũ còn chăng ngôi mộ cổ !?

Chuyện xưa chẳng thấy thánh-tòa đâu !?

Phận hèn nào dám ơn Cha đãi,

Thỏa mãn lòng con đã khẩn-cầu.

  Linh-Ân Nguyễn-Thiện-Nhân

THEO DẤU CHÂN PHAO-LÔ (II)

——————

Hành-trình truyền-giáo của Phao-Lô,

Cố bước theo chân vị sứ-đồ,

Lời Chúa đồn vang vùng Tiểu-Á,

Tin-Lành phổ-biến khắp thành-đô.

Mười Hai Hội-thánh ghi hình rõ,

Hăm Bốn địa-danh với nấm mồ.

Khổ nhọc hy-sinh truyền đạo sống,

Công-lao Chúa thưởng chẳng hư vô.

 Cụ Bà QP MS Phạm-Văn-Năm (1989)

BÀI HỌA

Bước đường tuyên-đạo Thánh Phao-Lô,

Noi dấu người xưa phận giáo-đồ,

Thánh vịnh truyền-thông vang Tiểu-Á,

Phúc-Âm phổ-cập dội kinh-đô.

Cổ-thành Hăm Bốn còn ghi dấu,

Thánh-thất Mười Hai, một nấm mồ !

Chạnh nhớ bao gương xưa tuận đạo !

Lưu-phương linh-vụ há hư-vô!?

 Linh-Ân Nguyễn-Thiện-Nhân

 

 SỨ-ÐỒ GIĂNG BỊ ÐÀY TẠI ÐẢO BÁT-MÔ

————

Vì danh của Chúa phải lưu-đầy,

Hoang-đảo một mình chịu đắng cay,

Mạng-lịnh Chúa truyền qua khải-tượng,

Lời thơ cảnh-cáo thế-gian này.

Hỡi ai trung-tín nên chờ đợi,

Vật chất phồn-hoa chớ đắm say.

Thoát khỏi họa tai nơi hỏa ngục,

Tôn vinh chúc tụng Chúa đêm ngày.

 Cụ Bà QP MS Phạm-Văn-Năm (1989)

BÀI HỌA

Ðảo vắng cô-đơn chịu khổ đầy,

Ngôi-Lời rao-báo gánh chua-cay,

Nhận chân sứ-điệp qua cơn mộng,

Cảnh-giác truyền-rao hạ-giới này.

Bền chí, gìn lòng, trau tín-lý,

Chuyên-tâm giữ-ý tránh mê say.

Chờ ngày tiệc cưới Chiên Con đến,

Khải-khúc suy-tôn Chúa mỗi ngày.

  Linh-Ân Nguyễn-Thiện-Nhân

THĂM VỊNH HẠ LONG

Cảm-tác

————

Hạ-Long cảnh trí thật nên thơ,

Viễn-khách tham-quan luống thẫn-thờ,

Hang động điệp-trùng say cõi mộng,

Tàu bè tấp-nập tỉnh cơn mơ.

Kia Hòn Trinh-Nữ khoe hình rõ,

Nọ Ðảo Bồ-Nâu phủ bóng mờ.

Cẩm-tú giang-sơn đây Việt-Quốc,

Quyền năng Chúa tạo có ai ngờ.

  Cụ Bà QP MS Phạm-Văn-Năm  (1989)

Kính Phụng-Họa Nguyên-Vận

Non sông cẩm-tú khiến Nàng thơ,

Thất-thập Niên dư cũng thẫn-thờ,

Cốc nọ kỳ-công dường mộng-ảo !?

Hòn kia huyền-bí ngỡ trong mơ.

Hoài-hương viễn-khách thăm quê cũ,

Cảm-kích hương xưa mắt lệ mờ.

Một giải sơn-hà non nước Việt,

Tham-quan mới biết dám đâu ngờ.

                                                            Linh-Ân Nguyễn-Thiện-Nhân

MẶC LẤY CHÚA GIÊ-SU…

Thơ: Bình Tú Ngọc

(Dựa theo lời Kinh Thánh trong sách Cô-lô-se 3: 12-14)

 

Được Chúa chọn giữa thế gian

Để thành người thánh rõ ràng dấu yêu

Ta cần mặc lấy những điều

Nhân từ, khiêm nhượng, sớm chiều chớ quên

Mềm mại, nhịn nhục, ta nên

Ghi tâm khắc cốt làm liền đừng xao

Trên hết mọi sự, mặc vào

Lòng yêu thương, chẳng khi nào mất đi

Lời Chúa dạy, nhớ khắc ghi

Thực hành đều đặn, sân si không còn

Mặc Chúa  Giê-su vào lòng

Cuộc đời vui thỏa, tâm hồn bình an

Nếu bạn thất vọng ngập tràn

Lo âu, sợ hãi mịt mù thiên thu

Mở lòng tin Chúa Giê-su

Đón nhận hạnh phúc phỉ phu đời đời…

Tháng 9/ 2021

Bình Tú Ngọc

CHÚA LÀ AI 

Thơ: Thanh Hữu

Ngài hỏi các môn đệ: “Còn chính các con thì cho rằng Ta là ai?” 16 Si-môn Phê-rơ thưa: “Thầy là Chúa Cứu Thế, Con Đức Chúa Trời hằng sống.” (Ma-thi-ơ 16:15-16)

Bạn từng hỏi Chúa là ai?
Là người tài giỏi thiên tài trần gian?
Là người tài đức vẹn toàn?
Vĩ nhân, hào kiệt, danh vang lẫy lừng?

Chúa là đại đế quân vương?
Học giả uyên bác hải dương, thiên hà?
Nghệ sĩ nổi tiếng tài hoa?
Bác sĩ chữa mọi bệnh ta trong đời?

Phát minh hỏa tiển lên trời?
Kỹ sư tàu lặn, chuyển dời biển sâu?
Triết gia lỗi lạc đứng đầu?
Giáo chủ tôn gíáo dài lâu bao đời?

Chúa là Thượng Đế ai ơi, [1]
Ngôi Hai Thiên Chúa, xuống đời cứu ta. [2]
Chịu chết trên núi Gô-tha [3]
Sống lại toàn thắng vượt qua tử thần [4] 

Văn minh người, có bao lăm,
Chỉ tìm định luật, Chúa làm sơ khai. [5]
Định lý Chúa đã an bài,
Người học áp dụng, triển khai đồ dùng.

Từ máy bay lượn không trung,
Cho đến tàu lặn tận cùng biển sâu.
Định luật bay, lặn ban đầu,
Chúa dạy chim chóc, cá sâu biển hồ.[6]

Cuộc đời ngắn ngủi biết bao,
Không theo thần tượng chú vào trần gian.
Quyết tin vào Chúa vĩnh an,
Chờ ngày hội ngộ thiên đàng vĩnh sinh.

THANH HỮU
Tháng 9 năm 2021
[1] Giăng 1:1 
[2] Ma-thi-ơ 16:15-16,  Giăng 1:14
[3] Giăng 19:17-18
[4] Ma-thi-ơ 28:6
[5] Giê-rê-mi 33:25
[6]  Sáng-thế Ký 1:20-21

Tâm Tình Tầm Thường

Dưỡng Linh: Ngọc Huỳnh Bích

“Vậy, nhờ ơn đã ban cho tôi, tôi nói với mỗi người trong anh em chớ có tư tưởng cao quá lẽ, nhưng phải có tâm tình tầm thường, y theo lượng đức tin mà Đức Chúa Trời đã phú cho từng người.” – Rô-ma 12:3

Trong 11 chương đầu của thư Rô-ma, sứ đồ Phao-lô bày tỏ những giáo lý căn bản và những tín lý thần học cần biết. Kế đến, Rô-ma chương 12 đến 15:13 là những lời dạy thực tế cho Cơ Đốc Nhân sống theo Ý Chúa. Sứ đồ Phao-lô đã khích lệ những tín hữu tại La Mã, phải thực hành sau khi họ đã nghe và tin Chúa rồi. Phần đầu của chương 12, ông khuyên những tín nhân phải “dâng thân mình làm của lễ sống và thánh” cho Đức Chúa Trời; mọi tín nhân có cùng một thân của Đấng Christ, họ là những chi thể của cùng một thân, và cần phải hiệp một trong thân Đấng Christ mà hầu việc Ngài.

Trong Rô-ma 12:3, sứ đồ Phao-lô nhờ ơn Chúa đã ban cho mà ông đã khuyên các tín hữu, “chớ có tư tưởng cao quá lẽ, nhưng phải có tâm tình tầm thường, y theo lượng đức tin mà Đức Chúa Trời đã phú cho từng người.” Ở đây, ông khuyên các tín hữu đừng có “tư tưởng cao quá lẽ” – đừng nghĩ rằng mình cao hơn, khôn ngoan hơn, tài giỏi hơn người khác. Chúng ta không nên kiêu ngạo, nhưng phải khiêm nhường, đây là ý sứ đồ Phao-lô muốn nhắc nhở các tín hữu. Chính ông đã từng trải trên con đường theo Chúa; ông nhận biết rằng, ông chẳng ra gì, nhưng chính Chúa đã cho ông tất cả. Vì thế, không ai có thể kiêu ngạo, “chớ có tư tưởng cao quá lẽ,” nhưng phải biết chính Chúa đã cho mình mọi điều. Trong chương này, sứ đồ Phao-lô đã bày tỏ những ân tứ Thánh Linh mà Chúa ban cho mỗi tín nhân, theo ý của Ngài, để làm công việc Chúa. Không ai mà không có ân tứ Thánh Linh, mỗi người có ít nhất 1 ân tứ Thánh Linh; và tất cả hiệp lại trong một thân để cùng nhau làm công việc Chúa tốt nhất theo chương trình của Ngài; “Vì chúng ta có các sự ban cho khác nhau, tùy theo ơn đã ban cho chúng ta… ” (Rô-ma 12:6). Những ân tứ Thánh Linh chúng ta có được là do Chúa ban cho, chứ không phải tự chúng ta tạo ra; cho nên chúng ta không nên kiêu ngạo, xem mình cao hơn người khác!

Ngược lại, những tín đồ theo Đấng Christ, “phải có tâm tình tầm thường, y theo lượng đức tin mà Đức Chúa Trời đã phú cho từng người.” Sứ đồ Phao-Đồng một ý với vua Sa-lô-môn đã viết trong Truyền-đạo 7:16, “Chớ công bình quá, cũng đừng làm ra mình khôn ngoan quá; cớ sao làm thiệt hại cho mình?” Như người xưa có câu, “Trèo cao té đau.” Thật vậy, Chúa biết “lượng đức tin” của mỗi người, và Ngài ban cho ân tứ theo “lượng đức tin” của người đó. Sứ đồ Phao-lô đã biết được điều này, và ông bày tỏ, “Nhưng tôi nay là người thể nào, là nhờ ơn Đức Chúa Trời, và ơn Ngài ban cho tôi cũng không phải là uổng vậy. Trái lại, tôi đã làm nhiều việc hơn các người khác, nhưng nào phải tôi, bèn là ơn Đức Chúa Trời đã ở cùng tôi” (1 Cô-rinh-tô 15:10). “Nếu tôi đã lấy lòng thật dạn dĩ mà viết thơ nói điều nầy điều kia với anh em, ấy là để nhắc lại cho anh em nhớ, bởi ơn Đức Chúa Trời đã làm cho tôi” (Rô-ma 15:15). Nếu đức tin chúng ta còn con trẻ, thì chắc chắn Chúa không thể ban cho chúng ta thêm ân tứ để làm những việc lớn và khó. Khi đức tin trưởng thành, trở nên “bậc thành nhân,” thì Chúa sẽ ban cho thêm ân tứ Thánh Linh để làm công việc Ngài, có ích cho Hội Thánh. Do đó, “lượng đức tin” của mỗi người có thể biết được qua sự sử dụng ân tứ Thánh Linh Chúa ban để hoàn thành công việc Ngài giao phó.

Nếu muốn đức tin chúng ta tăng trưởng, thì chúng ta cần phải có hành động cụ thể – phải hầu việc Chúa; như ông Gia-cơ nói, “…nếu đức tin không sanh ra việc làm, thì tự mình nó chết” (Gia-cơ 2:17). Mỗi chúng ta có lòng muốn hầu việc Chúa, muốn làm nhiều hơn trong Nhà Chúa, thì chúng ta nên làm 4 điều sau đây.
_Thứ nhất là cầu xin Chúa thêm sức, thêm ơn, cho chúng ta biết ân tứ Ngài ban; xin cho chúng ta biết ý Ngài muốn chúng ta làm việc gì. Hãy bắt đầu làm những việc nhỏ, phục vụ người khác. Chúng ta có thể cầu xin như vua Đa-vít, “Hỡi Đức Giê-hô-va là hòn đá tôi, và là Đấng cứu chuộc tôi, nguyện lời nói của miệng tôi, sự suy gẫm của lòng tôi được đẹp ý Ngài” (Thi-thiên 19:14).
_Thứ hai là học Lời Chúa. Lời Chúa ban cho chúng ta sự sống, năng lực, “Lời Chúa làm cho tôi được sống lại, Ấy là sự an ủi tôi trong cơn hoạn nạn” (Thi-thiên 119:50). Lời Chúa chỉ dẫn chúng ta đi đúng ý Ngài, “Lời Chúa là ngọn đèn cho chân tôi, Ánh sáng cho đường lối tôi” (Thi-thiên 119:105). Lời Chúa ban sự khôn ngoan, “Sự bày giãi lời Chúa, soi sáng cho, Ban sự thông hiểu cho người thật thà” (Thi-thiên 119:130).
_Thứ ba là sống sanh trái Thánh Linh. Chúng ta cần tập sống với 9 mỹ đức của trái Thánh Linh: “… lòng yêu thương, sự vui mừng, bình an, nhịn nhục, nhân từ, hiền lành, trung tín, mềm mại, tiết độ” (Ga-la-ti 5:22).
_Thứ tư là siêng năng hầu việc Chúa. “Hãy siêng năng mà chớ làm biếng; phải có lòng sốt sắng; phải hầu việc Chúa” (Rô-ma 12:11); “Hãy làm theo lời, chớ lấy nghe làm đủ mà lừa dối mình” (Gia-cơ 1:22). Một điều cụ thể chúng ta có thể làm là, bày tỏ lòng thương xót, yêu mến mọi người. Chúng ta nhìn chung quanh, xem những ai cần giúp đỡ thì giúp đỡ khi chúng ta có thể làm được.

Đừng kiêu ngạo, hãy khiêm nhường, và nhận biết mọi sự đến từ Chúa! Nguyện xin Thánh Linh Chúa giúp chúng con biết hạ mình, có tâm tình tầm thường theo lượng đức tin, nhận biết mình có ân tứ gì và biết sử dụng ân tứ đó để hầu việc Chúa; xin cho chúng con siêng năng học Lời Chúa và làm theo, sanh bông trái Thánh Linh; hầu cho đức tin chúng con được tăng trưởng ngày càng mạnh hơn, sống đẹp lòng Chúa, vinh hiển Danh Ngài, và những người chung quanh nhận biết được có Chúa hiện hữu trong chúng con; xin Chúa mở lòng họ thấy được quyền năng Tin Lành và muốn trở về tin nhận Chúa Giê-su làm Đấng cứu chuộc linh hồn mình! Amen!


Nhờ ơn Đấng Christ, ban dư dật,
Khích lệ chúng ta, hầu việc Ngài,
Đúng lượng đức tin, theo Ý Thánh,
Hoàn thành công việc hiển vinh thay!
Khiêm nhường, vâng phục, không kiêu ngạo,
Suy gẫm Lời Ngài, chẳng lạc sai,
Giữ vững đức tin, không sợ hãi,
Vui mừng cảm tạ, Chúa quyền oai!

Ngọc Huỳnh Bích

Đặc Tính Của Chúa

Thơ:Tiểu Minh Ngọc


“Vì tôi sẽ tung hô danh Giê-hô-va. Hãy tôn sự oai nghiêm cho Đức Chúa Trời chúng tôi! Công việc của Hòn Đá là trọn vẹn; Vì các đường lối Ngài là công bình. Ấy là Đức Chúa Trời thành tín và vô tội; Ngài là công bình và chánh trực.” – Phục-truyền Luật-lệ Ký 32:3-4

Ngợi khen công việc của Ngài,
Tốt lành, trọn vẹn, thánh thay, đời đời!
Điều Răn của Đức Chúa Trời,
Công bình, chánh trực, cho người sống theo!
Trao cho Chúa nắm tay chèo,
Vượt qua thứ thách, ngặt nghèo, khó khăn!
Ngài luôn thành tín, ở gần,
Yêu thương, nâng đỡ, thêm ân phước nhiều!
Hết lòng hết sức tin yêu,
Truyền ra việc Chúa mọi điều Ngài ban,
Để cho nhân thế vội vàng,
Đến tin nhận Chúa, bình an theo Ngài!
Vui mừng trong Chúa mỗi ngày,
Vững tin Lời Hứa không thay đổi dời,
Tạ ơn Ân Điển đời đời,
Tôn vinh Danh Chúa, dâng lời ngợi khen!

Tiểu Minh Ngọc

KHI CON KHÔN LỚN

Thơ: Linh-Ân Nguyễn Thiện Nhân

(Lục-Bát Diễn-Ý theo bài “When I Grow Up”)

———–

Lạy Chúa khi con lớn khôn,

Phải chăng Chúa muốn thân-hồn đẹp xinh?

Hiển nhiên ấy chuyện thường tình,

Ta luôn ước muốn con mình tốt tươi,

MẮT con thiện-cảm lòng người,

MẶT con rạng-rỡ nét cười thân-thương,

MÔI con hiền-thục sắc hương,

TÓC con óng mượt mây vương dịu-hiền,

XIÊM-Y trang điểm chính-chuyên,

Chân-Thiện-Mỹ trọn niềm Ta mong.

Lạy Chúa lúc con Thiếu-Niên,

Phải chăng con phải ngoan hiền giỏi-giang?

Muốn con khôn-khéo mọi đàng,

Muốn con học hỏi khôn-ngoan hơn người,

Muốn con trang-trọng với đời,

Muốn con chín-chắn lựa lời thích nghi,

Muốn con gia-đạo củ quy,

Muốn con khai-triển điều chi năng tài,

Muốn con Thánh-Chỉ chăm hoài,

Hồn thân “Chín Trái” trong ngoài hiển-vinh.

Lạy Chúa lúc con Thanh-Niên,

Muốn con Danh Tốt, Lợi Quyền, Cao-Sang?

Dĩ nhiên Ta vẫn mong con,

Giàu sang thịnh-vượng vuông tròn hanh thông,

Giàu lòng nhân-đức bao-dung,

Giàu lòng độ-lượng khoan-hồng thâm sâu,

Giàu lòng trắc-ẩn tâm đầu,

Giàu lòng thương-xót nhu-cầu thế-nhân.

Lạy Chúa tuổi con Hoa-Niên!

Phải chăng Ngài vẫn trọn niềm xót-thương?

Yêu con tình ấy khôn lường,

Chẳng rời, chẳng bỏ, hằng thương dắt-dìu,

Nhưng sao con được Chúa yêu?

Ấy  ơn chửng-cứu muôn điều phước-ân,

Linh-quang tỏa sáng rạng ngần,

Hồn con chắc hưởng trọn phần quý cao,

Yêu con tha-thiết kể sao!

Linh-Ân Nguyễn Thiện Nhân

(Chuyển Ngữ / Diễn-Ý)

When I grow up

(Unknown)

Lord, when I grow up, do You want me to be pretty ?
Of course, I want you to be very very pretty.
Your eyes spread friendliness
Your face squirt out sincerity
Your lips coloured with honesty
Your hair adorned with humbleness
Your gown is joy

Lord, when I grow up, do You want me to be clever ?
Of course, I want you to be very clever
Clever enough to do worthiness and good things in life
Clever enough to differentiate what is right and wrong.
Clever enough to control your lifetime
Clever enough to develop your talent
So that you may bear fruit for Me

Lord, when I grow up, do You want me to be rich?
Of course, I want you to be very rich
Rich in goodness
Rich in generosity
Rich in affection
Rich in love

Lord, when I grow up, will You always be with me?
Of course, My dear child, I will never ever leave or forsake you
Why is it, Lord?
Because you are worth before My eyes and glorious
And you know what? I LOVE YOU SO MUCH!!!

***********

Nghe Hiểu Và Làm Theo

Dưỡng Linh: Ngọc Huỳnh Bích

“Cả dân sự bèn đi đặng ăn và uống, gởi cho những phần, cùng vui vẻ lắm; vì chúng có hiểu các lời người ta đã truyền dạy cho mình.” – Nê-hê-mi 8:12

Sau khi đã xây lại vách thành Giê-ru-sa-lem, dân Y-sơ-ra-ên được nhóm hiệp lại để nghe Lời Chúa, do thầy tế lễ E-xơ-ra đọc, “Người đứng tại phố ở trước cửa Nước, đọc trong quyển ấy từ rạng đông cho đến trưa…” (Nê-hê-mi 8:3). Kế đến những thầy tế lễ đã giải nghĩa cho dân sự hiểu lời họ đã đọc. Khi nghe xong thì dân sự cảm động khóc, vì tình yêu của Chúa đối với họ, cũng như sự nhận biết tội lỗi của chính họ đối với Chúa. Ông Nê-hê-mi, thầy tế lễ E-xơ-ra, cùng những người Lê-vi đã khuyên dân sự “Ngày nay là thánh cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời của các ngươi; chớ để tang, cũng đừng khóc lóc” (8:9). Họ cũng khuyên dân sự nên ăn uống vui mừng cho ngày thánh biệt riêng ra cho Chúa, “… Chớ buồn thảm…” (8:10). Những người lãnh đạo đã trấn an, làm cho dân sự được yên ổn, và “…Cả dân sự bèn đi đặng ăn và uống, gởi cho những phần, cùng vui vẻ lắm; vì chúng có hiểu các lời người ta đã truyền dạy cho mình” (8:12).

Lý do mà dân sự đã vui mừng, ăn uống, chia sẻ lại cho những người xung quanh cùng chung vui; đó là vì họ đã nghe và “hiểu các lời người ta đã truyền dạy cho mình” (8:12b). Kết quả của sự thông hiểu Lời Chúa, đã dẫn dân sự Ngài đến hành động ngay sau đó. Chính Lời Chúa có quyền năng đổi mới tâm linh, cụ thể là 3 điều được bày tỏ trong Nê-hê-mi 8:12. Thứ nhất, Lời Chúa an ủi, củng cố tâm linh sống lại, và dân sự đã “đi đặng ăn và uống.” “Lời Chúa làm cho tôi được sống lại, ấy là sự an ủi tôi trong cơn hoạn nạn” (Thi-thiên 119:50). Thứ hai, Lời Chúa dẫn người nghe đi đến hành động tích cực – Nghe rồi làm theo. Dân sự đã “gởi cho những phần” thức ăn cho những người có nhu cần. Họ bày tỏ tình yêu thương cho những người xung quanh, như ông Gia-cơ nói, “Hãy làm theo lời, chớ lấy nghe làm đủ mà lừa dối mình” (Gia-cơ 1:22). Người nghe và hiểu Lời Chúa, là người phải hành động theo Lời Ngài; phải có thái độ sẵn sàng phục vụ người khác. Thứ ba, Lời Chúa đem đến sự vui vẻ cho tâm linh. Sau khi nghe hiểu Lời Ngài, Dân Y-sơ-ra-ên “cùng vui vẻ lắm” (8:12); cũng như tác giả thi-thiên bày tỏ, “Tôi vui vẻ về lời Chúa, khác nào kẻ tìm được mồi lớn” (Thi-thiên 119:162).

Đối với những người chưa biết Chúa, hay đang tìm hiểu về Chúa, chúng ta cần làm gì để giúp họ? Có ít nhất 5 điều chúng ta có thể làm sau đây.

Thứ nhất, chúng ta cần suy gẫm Lời Chúa trước khi bày tỏ cho người khác. Thầy tế lễ E-xơ-ra, người Lê-vi, cùng các thầy thông giáo đã đọc và hiểu rõ Lời Chúa trước khi họ truyền dạy lại cho dân sự. Chúa đã khuyên ông Giô-suê, người lãnh đạo dân Y-sơ-ra-ên vào vùng đất hứa rằng, “Quyển sách luật pháp này chớ xa miệng ngươi, hãy suy gẫm ngày và đêm, hầu cho cẩn thận làm theo mọi điều đã chép ở trong; vì như vậy ngươi mới được may mắn trong con đường mình, và mới được phước” (Giô-suê 1:8). Sứ đồ Phao-lô khuyên mục sư Ti-mô-thê, “Hãy chăm chỉ đọc sách, khuyên bảo, dạy dỗ, cho đến chừng ta đến” (1 Ti-mô-thê 4:13). Chúng ta cần có lòng khao khát Lời Chúa, như tác giả Thi-thiên đã nói, “Khi trên giường tôi nhớ đến Chúa, bèn suy gẫm về Chúa trọn các canh đêm” (Thi-thiên 63:6); “Cũng sẽ ngẫm nghĩ về mọi công tác Chúa, Suy gẫm những việc làm của Ngài” (Thi-thiên 77:12); “Canh đêm chưa khuya, mắt tôi mở tỉnh ra, đặng suy gẫm lời Chúa” (Thi-thiên 119:148). Kết quả của việc suy gẫm Lời Chúa là, “Tôi có trí hiểu hơn hết thảy kẻ dạy tôi, vì tôi suy gẫm các chứng cớ Chúa” (Thi-thiên 119:99).
Thứ hai, chúng ta cần nói ra, truyền dạy cho người ta nghe để hiểu biết Lời Chúa, giống như thầy tế lễ E-xơ-ra đã làm, “Người đứng tại phố ở trước cửa Nước, đọc trong quyển ấy từ rạng đông cho đến trưa, có mặt các người nam và nữ, cùng những kẻ có thể hiểu được. Cả dân sự lắng tai nghe đọc sách luật pháp” (Nê-hê-mi 8:3).
Thứ ba, chúng ta cần giải nghĩa Lời Chúa cho người nghe. Cậy ơn Đức Thánh Linh chỉ dẫn mà giải nghĩa cho đúng, chính xác với ý Chúa. Khi đức thánh Linh hướng dẫn ông Phi-líp đi đến hoạn quan Ê-thi-ô-bi, “Phi-líp chạy đến, nghe người Ê-thi-ô-bi đọc sách tiên tri Ê-sai, thì nói rằng: Ông hiểu lời mình đọc đó chăng … Phi-líp bèn mở miệng, bắt đầu từ chỗ Kinh Thánh đó mà rao giảng Đức Chúa Jêsus cho người” (Công-vụ các Sứ-đồ 8:30, 35).
Thứ tư, chúng ta cần sống theo Lời Chúa để làm gương cho người chung quanh. Lời nói chúng ta sẽ không có ảnh hưởng đến người nghe, nếu chúng ta chỉ nói mà không làm. Ông Nê-hê-mi đã hết lòng hầu việc Chúa, phục vụ dân sự, ông làm gương cho họ và họ đã nghe lời ông khuyên dạy. Chúa Giê-su đã khuyên chúng ta, “Vì ta đã làm gương cho các ngươi, để các ngươi cũng làm như ta đã làm cho các ngươi” (Giăng 13:15). Sứ đồ Phao-lô đã theo gương Chúa, và khuyên chúng ta, “Vậy chúng ta hãy tìm cách làm nên hòa thuận và làm gương sáng cho nhau” (Rô-ma 14:19); “Nhưng ta đã đội ơn thương xót, hầu cho Đức Chúa Jêsus Christ tỏ mọi sự nhịn nhục của Ngài ra trong ta là kẻ làm đầu, để dùng ta làm gương cho những kẻ sẽ tin Ngài được sự sống đời đời” (1 Ti-mô-thê 1:16).
Thứ năm, chúng ta cần cầu nguyện, xin Đức Thánh Linh ban sự khôn ngoan để hiếu Lời Chúa và được ơn trong khi chia sẻ Lời Ngài. Sứ đồ Phao-lô giải bày, “chúng ta nói về ơn đó, không cậy lời nói mà sự khôn ngoan của loài người đã dạy đâu, song cậy sự khôn ngoan mà Đức Thánh Linh đã dạy, dùng tiếng thiêng liêng để giải bày sự thiêng liêng” (1 Cô-rinh-tô 2:13).

Là những người theo Chúa Giê-su, chúng ta cần phải hiểu rõ Lời Chúa, làm theo, và truyền ra, dạy dỗ cho người khác. Nguyện xin Đức Thánh Linh giúp chúng con siêng năng ham mến, suy gẫm Lời Chúa, học hiểu và làm theo; đồng thời xin giúp chúng con biết chia sẻ, giải nghĩa cho những người chung quanh chưa biết rõ về Ngài; xin quyền năng của Lời Chúa và sự dẫn dắt của Thánh Linh Ngài mở lòng, mở trí, và dẫn mọi người trở về với Ngài! Amen!


Hết lòng suy gẫm, Lời Hằng Sống,
Hiểu rõ tận tường, và sống theo,
Trung tín, ngay lành, trong Đường Lối,
Thực hành, rao giảng, dẫu hiểm nghèo!
Vững tin nơi Chúa, không lo sợ,
Vượt biển băng sông, xuyên núi đèo,
Biết Chúa Thánh Linh, luôn dẫn dắt,
Nhờ Ngài thêm sức, giữ chắc neo!

Ngọc Huỳnh Bích

Cái Chết Khốn Cùng

Thơ: Tiểu Minh Ngọc

“Người nào nếu được cả thiên hạ mà mất linh hồn mình, thì có ích gì?” – Mác 8:36
“Còn Đức Chúa Trời, các đường của Ngài vốn là trọn vẹn, Lời của Đức Giê-hô-va là tinh tường. Ngài là cái thuẫn cho mọi người nương náu mình nơi Ngài.” – 2 Sa-mu-ên 22:31
“Đức Giê-hô-va chuộc linh hồn của kẻ tôi tớ Ngài; Phàm ai nương náu mình nơi Ngài ắt không bị định tội.” – Thi-thiên 34:22
“Người giàu ở nơi âm phủ đang bị đau đớn, ngước mắt lên, xa thấy Áp-ra-ham, và La-xa-rơ trong lòng người” – Lu-ca 16:23
“Đoạn, Sự Chết và Âm phủ bị quăng xuống hồ lửa. Hồ lửa là sự chết thứ hai. Kẻ nào không được biên vào sách sự sống đều bị ném xuống hồ lửa.” – Khải-huyền 20:14-15
“hầu cho hết thảy những người không tin lẽ thật, song chuộng sự không công bình, điều bị phục dưới sự phán xét của Ngài.” – 2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:12

Chết gì bằng chết linh hồn,
Mất đi là hết chằng còn gì đâu!?
Linh hồn là cái bắt đầu,
Phải luôn giữ lấy, mặc dầu khó khăn!
Chính Ngài là Chốn nương thân,
Đấng ban thể xác, tâm thần, hồn linh,
Phải nên kính Chúa, quên mình,
Hết lòng, hết sức, vững tin theo Ngài!Nếu mà mất nó, khổ thay,
Khốn cùng chết mất, đêm ngày kêu la,
Ở nơi hồ lửa quá xa,
Làm sao có thể về Nhà ăn năn?!
Thời gian Chúa đến đã gần,
Bất ngờ không biết, chớ chần chờ chi!
Chúa là Chân Lý, Đường Đi,
Phải mau tin nhận chỉ duy mình Ngài,

Tránh xa những lối lạc sai,
Dựa theo Kinh Thánh, mỗi ngày ta đi,
Công bình, thánh sạch mọi thì,
Thế gian không thể làm gì hại ta,
Sa-tăn, ma-quỷ lìa xa,
Linh hồn được sống trong Cha đời đời!
Khi Ngài phán xét khắp nơi,
Không tin thì sẽ trọn đời hư vong!

Khôn ngoan, phải thật hết lòng,
Quay về kính Chúa cậy trông nơi Ngài!
Thời gian cũng chẳng còn dài,
Thờ ơ, chậm trễ, có ngày mất đi!

Tiểu Minh Ngọc

CHUYỆN…TẾT TRUNG THU

Văn: MS Nguyễn Đình Liễu

 

Kinh Thánh: Sáng Thế Ký 1: 16; Thi-thiên 8: 3; 104: 19; Nhã ca 6: 10 (*)

Kính chào quý độc giả,

Vậy là mùa Thu đang về với mỗi một chúng ta theo đúng chu kỳ mà Tạo Hóa đã ấn định.

Nói đến mùa Thu thì người Việt Nam ta không thể không nhắc đến Tết Trung Thu. Và cũng không thể không nhắc đến trăng Trung Thu, vì trăng Trung Thu là trăng dường như…đẹp hơn trăng của tất cả các mùa khác trong năm thì phải.

Có thể nói ở một số nước vùng Đông Á, và Đông Nam Á như  Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore…người ta rất coi trọng Tết Trung Thu. Dù chỉ là Tết dành cho các em Thiếu Nhi, nhưng người lớn nhân dịp đó cũng hưởng niềm vui lây với các em.

Cứ mỗi dịp Tết Trung Thu về là những nhà kinh doanh lo chuẩn bị bánh Trung Thu để bán ra thị trường. Người ta mua bánh Trung Thu về để ăn, để biếu, và để cho các em nhỏ…

Theo Wikipedia cho biết, Bánh Trung Thu gồm hai thành phần chính là vỏ bánh và nhân bánh.Tùy theo vỏ bánh làm bằng bột mì hay bột gạo, bột nếp, cũng như quy trình chế biến (làm chín bằng lò nướng hay không) mà người ta lại chia thành hai loại bánh chính là bánh nướng và bánh dẻo. Nhân bánh Trung Thu có thể bao gồm đậu xanh, lạp xưởngtrứng muốiđườngdầu ănmỡ lợnhạt sen. v…v…

Bánh Trung Thu trong tiếng Trung gọi là Nguyệt Bính (月餅 ),  tiếng Anh là Moon cake (bánh mặt trăng).

Bánh Trung Thu trước  Tết Trung Thu bán đắt giá bao nhiêu thì sau Tết Trung Thu lại…hạ giá bấy nhiêu. Nhờ vậy mà nhiều người nghèo mới có thể mua được bánh Trung Thu để mà ăn với người ta cho đỡ thèm.

Những nhà kinh doanh bánh Trung Thu mỗi năm nhân dịp Trung Thu cũng kiếm được…bộn bạc chứ không phải chơi.

Tết Trung Thu cũng đã đi vào thơ ca từ rất lâu đời.

Đại Thi Hào Đỗ Phủ củ Trung Quốc có bài thơ Trung Thu nổi tiếng như sau:

Thu cảnh kim tiêu bán

Thiên cao nguyệt bội minh

Nam lâu thùy yến hưởng

Ty trúc tấu thanh thanh

Dịch:

Cảnh thu nay đúng nửa rồi

Trăng thu thêm sáng, khung trời thêm cao

Lầu nam ai rót rượu đào

Tiếng tơ, tiếng trúc thanh tao nhịp nhàng

(Thái Giang dịch)

Nhà thơ Tản Đà cũng nhắc đến ngày Trung Thu với các câu thơ khá đặc sắc:

Có bầu có bạn can chi tủi

Cùng gió cùng mây thế mới vui

Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám

Tựa nhau trông xuống thế gian cười.

Tết Trung Thu người đời thường vui chơi như thế nào?

Người ta thường tổ chức cho các em Thiếu Nhi vui chơi với các trò chơi như múa lân, rước đèn, bịt mắt đập niêu… Trong đó, trò chơi được chú ý nhiều nhất và phổ biến nhất có lẽ là…múa lân. Trong màn múa lân, không thể thiếu nhân vật…“Ông Địa”, một người bụng phệ (do độn vải vào bụng), mặc áo dài, tay cầm quạt giấy to phe phẩy, mang mặt nạ ông địa đầu hói tròn cười toe toét đi theo giỡn lân, đùa khách xem múa hoặc mua vui cho gia chủ.

Đến mùa Tết Trung Thu, ở khắp các ngã đường Việt Nam đâu đâu cũng đều có những đội múa lân với những tiếng trống “bùm bùm” vang lên làm náo động khắp hang cùng ngõ hẻm.

Còn nhớ trước đây, có một ông Mục Sư đang Quản Nhiệm một Hội Thánh  lớn và cũng là một Mục Sư trong Ban Lãnh đạo Trung Ương của một Giáo hội Tin Lành nọ, nhân dịp Tết Trung Thu năm ấy, không biết do…hứng chí đột xuất như thế nào đó mà ông ta tự nhiên lại mặc áo dài Ông Địa, mặt mang mặt nạ Ông Địa, tay cầm quạt phe phẩy đi vào trong…Nhà Thờ múa may như…Ông Địa thật để làm trò vui cho các em Thiếu Nhi.

Đây đúng là…chuyện lạ mà có thật! Chuyện thật mà như…đùa!

Nghe nói sau vụ làm…Ông Địa nầy, ông Mục Sư đó bị Giáo Hội của ông ta thi hành kỷ luật bằng cách ngưng Mục vụ một thời gian, rồi sau đó phục hồi lại.

Nói đến Trung Thu, mà không đề cập đến mặt trăng là một…thiếu sót không thể…tha thứ được.

Mặt Trăng, cũng theo Wikipedia, là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái Đất và là vệ tinh tự nhiên lớn thứ năm trong Hệ Mặt Trời.

Tính cho đến nay, Mặt Trăng là thiên thể duy nhất ngoài Trái Đất mà con người đã đặt chân tới.

Không biết trong tương lai, con người còn có thể đặt chân lên được các hành tinh khác trong hệ mặt trời hay không? Điều đó còn phải chờ thời gian và phụ thuộc vào sự tiến bộ của khoa học không gian nữa.

Hãy chờ xem!

Tết Trung Thu hấp dẫn mọi người là nhờ vào mặt trăng, nhất là ánh sáng dịu hiền, mát mẻ của mặt trăng vào giữa mùa Thu đầy thơ mộng.

Mỗi một khi chúng ta nhìn thấy mặt trăng với tất cả vẻ đẹp hấp dẫn của nó, chúng ta cần phải nghĩ đến Đấng đã sáng tạo nên mặt trăng.

Ai đã sáng tạo nên mặt trăng?

Kinh Thánh cho biết: “Đức Chúa Trời làm nên hai vì sáng lớn, vì lớn hơn (mặt trời-nv) để cai trị ban ngày, vì nhỏ hơn (mặt trăng-nv) để cai trị ban đêm; Ngài cũng làm các ngôi sao.” (Sách Sáng Thế Ký, chương 1, câu 16)

Thi-thiên thứ 8, Vua Đa-vít ca ngợi sự vinh hiển oai nghi của Đức Chúa Trời qua công cuộc sáng tạo vũ trụ như sau:
“Khi tôi nhìn xem các từng trời là công việc của ngón tay Chúa. Măt trăng và các ngôi sao mà Chúa đã đặt.” (Sách Thi-thiên, chương 8, câu 3)

Tác giả Thi-thiên 104 cũng cho biết: “Ngài đã làm nên mặt trăng để chỉ thì tiết, mặt trời biết giờ lặn.” (Sách Thi-thiên, chương 104, câu 19)

Vua Sa-lô-môn cũng nói đến một cách hình bóng về Hội Thánh  của Ngài với một vẻ đẹp trong trẻo, tươi nguyên như rạng đông, dịu hiền như mặt trăng, tinh sạch như mặt trời, và làm cho Sa-tan phải run sợ, vì Hội Thánh  như một đạo quân chiến thắng thế gian:

“Người nữ nầy là ai, hiện ra như rạng đông. Đẹp như mặt trăng, tinh sạch như mặt trời. Đáng sợ khác nào đạo quân giương cờ xí?” (Sách Nhã Ca, chương 6, câu 10)

Đấng sáng tạo nên mặt trăng nói riêng, và muôn loài vạn vật trên thế giới nầy, nói chung, không ai khác hơn là Đức Chúa Trời quyền năng.

Chính vì vậy mà mỗi một khi chúng ta vui hưởng vẻ đẹp của trăng, sư mát mẻ của ánh trăng Trung Thu, hay trăng mùa Xuân, mùa Hạ, là ta phải biết cúi đầu xuống cảm tạ Đức Chúa Trời là Đấng đã ban mặt trăng xinh đẹp cho chúng ta được thưởng thức.

Nhân nói chuyện…Tết Trung Thu, tưởng cũng nên…luận bàn một chút về chuyện vui chơi Tết Trung Thu của các em Thiếu Nhi Tin Lành:

Trung Thu là Tết dành cho Thiếu Nhi theo văn hóa cổ truyền của người Việt Nam. Các em Thiếu Nhi tin Chúa cũng có quyền vui hưởng Tết Trung Thu theo cách của riêng mình, như ca hát, ngợi khen Chúa về quyền năng sáng tạo vũ trụ tuyệt vời của Ngài. Dùng Kinh Thánh để nói lên lợi ích và vẻ đẹp của mặt trăng (như mặt trăng dùng để soi sáng ban đêm, dùng để chỉ thì tiết…ánh trăng sáng đẹp mát mẻ cho con người thưởng thức sau một ngày làm việc mệt nhọc, vất vả…) Có thể cho các em dán lồng đèn hình mặt trăng, hoặc ngôi sao, để tập cho các em sự khéo tay, và qua đó dạy cho các em về những vật mà Đức Chúa Trời đã sáng tạo. Nếu có điều kiện thì mua một ít bánh kẹo cho các em vui chơi với nhau vì trẻ em nào cũng thích bánh kẹo cả. Bạn và tôi khi còn nhỏ cũng không là ngoại lệ.

Trong những dịp vui Trung Thu như thế, nên cho các em mời bạn bè chưa tin Chúa của mình đến tham dự cho đông vui; và qua đó, chúng ta có thể giới thiệu về Chúa cho những Thiếu Nhi ấy.

Không chỉ đợi đến Tết Trung Thu, chúng ta mới tổ chức vui chơi cho các em, mà Hội Thánh  có thể tổ chức những cuộc vui chơi cho các em vào các dịp trăng đẹp khác như trăng rằm mùa Xuân, hay trăng rằm mùa Hạ.

Không nên tổ chức vui Trung Thu cho các em Thiếu Nhi tin Chúa theo kiểu múa lân, đeo mặt nạ hình ông Địa, mặc đồ có hình con rồng nhảy múa như cách ngoài đời.

Hội Thánh  cần giáo dục cho các em Thiếu Nhi biết những hình thức vui chơi như múa lân, đeo mặt nạ hình ông Địa, mặc đồ hình con rồng nhảy múa như cách người đời là những hình thức đến từ ma quỷ, không đẹp lòng Chúa để các em hiểu và loại bỏ dần trong tâm trí các em những tư tưởng hư không của đời; hầu tư tưởng Kinh Thánh từng bước được in đậm trong tâm trí các em.

Dầu vậy, các em còn nhỏ, chưa ý thức được đầy đủ, nên không ít các em còn tham gia vào các sinh hoạt vui chơi Trung Thu như người thế gian. Chúng ta cần cầu nguyện xin Chúa thương xót, bảo vệ, giữ gìn các em khỏi sa vào chước cám dỗ của ma quỷ.

Tết Trung Thu đang đến với mỗi một người trong chúng ta. Trăng Trung Thu sáng và đẹp một cách lung linh. Mỗi lần vui hưởng ánh trăng tuyệt diệu giữa mùa Thu, bạn có nghĩ đến Đấng đã tạo nên mặt trăng đẹp cho mình hưởng không?

Người Việt Nam ta có những câu nói nhắc nhở  về lòng biết ơn rất sâu sắc:

“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây. Uống nước nhớ người đào giếng.”

Hay: “Uống nước nhớ nguồn”

Hoặc: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây/ Ăn khoai nhớ kẻ cho dây mình trồng.”

Bạn đã từng vui hưởng bao nhiêu mùa trăng Trung Thu rồi? Bạn đã biết nói lời cảm ơn Đấng Tạo Hóa chưa?

Nếu chưa, thì hôm nay là cơ hội, là dịp tiện quý báu, thuận tiện để bạn làm điều ấy với Đức Chúa Trời!

Xin mời bạn hãy cùng tôi cúi đầu xuống nói lời cảm tạ Chúa và tôn thờ Ngài. Đó là việc làm phải lẽ và Chúa rất đẹp lòng khi bạn làm như thế.

Nguyện xin Đức Chúa Trời ban phước cho hết thảy mỗi một chúng ta!

California, Tháng 9/ 2021

Mục Sư Nguyễn – Đình – Liễu

 

 

(*): Những câu Kinh Thánh trong bài viết là trích từ Kinh Thánh Bản Truyền Thống (BTT)

DÙ CHO THẾ SỰ ĐẢO ĐIÊN 

Thơ: Thanh Hữu

Các con sẽ có hoạn nạn trong thế gian, nhưng hãy vững lòng, Ta đã thắng thế gian rồi.” (Giăng 16:33)

Cuộc đời có lắm đúng sai,
Có nhiều bí ẩn ít ai tỏ tường.
Giữa trăm buồn, ghét, giận, thương
Giữa ngàn yêu, mến, vấn vương cõi trần.

Làm sao có thể định phân,
Đâu là chân lý, đâu phần trật sai?
Đâu là láo khoét, mỉa mai?
Đâu là ngay thật không lay chuyển dời?

Là người chỉ thấy ngoài thôi, [i]
Chỉ nghe lời nói những lời khoa trương.
Chỉ Chúa mới thấy mọi đường,
Thấy lòng, thấy trí, thấy đường người đi.

Bạn ơi, vui, giận làm chi?
Khi Chúa cho phép những gì xảy ra. [ii]
Người nào tổng thống “Cờ Hoa”,
Chỉ là ý muốn Chúa Cha định rồi. [iii]

Khi Vua A-háp lên ngôi,
Để phạt dân Chúa suy đồi đức tin. [iv]
Vương quốc Đa-vít thành hình, [v]
Là thưởng dân Chúa trung thành thờ tôn. [vi]

Chính tṛị “xanh”, “đỏ” luôn còn,
Đừng vì chính kiến mãi hờn ghét nhau.
Thuyết âm mưu đã tô màu,
Biến đen thành trắng, niềm đau khôn cùng.

Cha, con, chồng, vợ sống chung,
Nay đã chia rẽ không cùng cảm thông.
Hội thánh đố kị chất chồng,
Bên “xanh”, bên “đỏ” quyết không nhịn nhường.

Đời ta, giọt nước hơi sương,
Giữa ngàn sông lớn, giữa lường sóng nhô.
Gió thiên xoay chuyển phương nào,
Ta vui ngụp lặn nhấp nhô biển trần.

Thỏa lòng tắm nắng hồng ân,
Hồn say Linh Thánh dự phần phước thiêng.
Dù cho thế sự đảo điên,
Lòng ta mãn nguyện, đoàn viên Nước Trời.

 

THANH HỮU
Tháng 11 năm 2020 (Mùa bầu cử Tổng Thống Mỹ)

[i] 1 Sa-mu-ên 16:7

[ii] 1 Sa-mu-ên 2:7

[iii] Châm-ngôn 21:1

[iv]  1 Các Vua 16:33

[v] 1 Các Vua 10:9

[vi]  1 Sử-ký 18:13-14