Văn: Châu Sa
Thời nhà Thanh, triều Khang Hi (1662-1722), có câu chuyện về con hẻm ở thành phố Đồng Thành, tỉnh An Huy, Trung Quốc. Nhà họ Trương và nhà họ Ngô là láng giềng của nhau, có một đường hẻm giữa hai nhà. Họ Trương xây tường lấn 3 thước đất trên con hẻm. Họ Ngô kiện. Họ Trương có người thân tên là Trương Anh, đang làm quan ở kinh đô, nên vội viết thư, nhờ Trương Anh dùng thế lực của mình, liên lạc với quan địa phương Đồng Thành, xử cho mình được đất. Trương Anh viết thư về cho gia đình, thư thế này:
Thiên lý tu thư chỉ vị tường
Nhượng tha tam xích hựu hà phương
Trường thành vạn lý kim do tại
Bất kiến đương niên Tần Thủy Hoàng.
千里修书只為牆
讓他三尺又何妨
長城萬里今猶在
不見當年秦始皇
Ngàn dặm biên thư chuyện cái tường,
Chỉ ba thước đất cũng nên nhường,
Trường thành vạn lý nay còn đó,
Bây giờ ai thấy được Tần Vương!?
Châu Sa dịch
Người nhà đọc thư, hiểu ý, xấu hổ, xây tường không lấn mà còn nhường 3 thước. Nhà họ Ngô biết chuyện ông quan Trương Anh, không cậy quyền làm càng, mà còn làm thơ giáo hóa gia đình, nên cảm kích xây tường, tự nhường 3 thước đất. Vậy tổng cộng giữa hai nhà dư ra 6 thước, tạo thành một con hẻm rộng. Câu chuyện tốt lành này lan ra, vua Khang Hi đến thăm, viết ban cho 3 chữ “六尺巷” (Lục Xích Hạng: con hẻm rộng 6 thước). Từ nhiều năm, con hẻm này thu hút du khách đến thăm để nhớ lại gương tốt của người “dân chi công bộc” (đầy tớ của dân) đúng nghĩa. Chỉ 4 câu thơ, ông Trương Anh nhắc đến cái phù du của đời người thì tranh dành chút của phù vân có đáng không? Qua đó, thân nhân ông được cảm hóa.
Thường người được ở chức lãnh đạo dễ trở nên nhũng lạm, tham ô, hà hiếp dân, thường vì người thân mà xử ép người khác. Dân tình khốn khổ, ta thán, nhất là khi tham quan biến thành kẻ cướp: cướp tài sản, cướp nhà, cướp đất của dân. Vì lẽ đó, người dân có câu ca dao:
Con ơi, mẹ bảo con này,
Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan.
Hai ngàn năm trước, Chúa Giê-su đã dạy môn đồ vai trò người lãnh đạo. Trên đường đến thành Ca-bê-na-um, các môn đồ đã cãi nhau cho biết ai là lớn hơn trong bọn mình. Chúa Giê-su bèn kêu mười hai sứ đồ mà phán rằng: Nếu ai muốn làm đầu, thì phải làm rốt hết và làm tôi tớ mọi người (Mác 9:33-35). Để làm gương, Ngài rửa chân cho các môn đồ. Sau khi đã rửa chân cho môn đồ, Ngài mặc áo lại; đoạn ngồi vào bàn mà phán rằng: Các ngươi có hiểu điều ta đã làm cho các ngươi chăng? Vậy, nếu ta là Chúa là Thầy, mà đã rửa chân cho các ngươi thì các ngươi cũng nên rửa chân lẫn cho nhau (Giăng 13:12,14).
Tấm gương lớn nhất mà Chúa Giê-su muốn các môn đồ học là phục vụ cho người khác.
Châu Sa
