Diễn giả: MS Nguyễn Đình Liễu
Kinh thánh: Thi-thiên 23, 51, 103; Ê-phê-sô 5: 19
(Đặc biệt dành tặng cho các thi sĩ, nhạc sĩ, ca sĩ và nghệ sĩ của Chúa!)
Kính chào qúy độc giả,
Vậy là mùa Giáng sinh vừa qua đi, và năm 2020 cũng sắp sửa ra đi, nhường chỗ cho năm 2021…ngự trị.
Cứ mỗi lần mùa Giáng sinh đến là lòng mỗi một người trong chúng ta, dù là người tin Chúa hay là người chưa tin đều rạo rực để đón mừng Lễ kỷ niệm Chúa vào đời, vì Chúa giáng sinh chính là “một Tin Mừng lớn cho muôn dân” từ mấy ngàn năm đã qua, cho đến ngày hôm nay và mãi cho đến ngày tận thế trong tương lai.
Cứ mỗi lần mùa Giáng sinh đến là ta được nghe những bản nhạc Giáng sinh kinh điển thật sâu lắng và đầy ý nghĩa như những bài Thánh ca bất hủ: “Đêm Yên Lặng” (Silent Night), “Hỡi môn đồ trung tín” (O come All Ye faithful), “Kìa, thiên binh cùng nhau trỗi hát” (Hark The Herald Angels Sing), “Phước cho nhân loại” (Joy to the World), “Tiếng hát thiên binh” (Angles We Have Heard on High) …
Ngoài những bài Thánh ca Giáng sinh kinh điển đó, còn có nhiều bài ca Giáng sinh khác mới được sáng tác gần đây cũng để lại nhiều ấn tượng cho con dân Chúa khắp nơi, cũng như cho nhiều khán thính giả khác.
Có thể kể đến những bài ca khúc Giáng sinh mới đó như sau: “Đêm đông xưa” (Vũ Đức Nghiêm), “Đêm vui trần thế” (Trần Lưu Hoàng), “Đêm Nô-ên tưng bừng” (Nguyễn Long Giáp), “Kỷ nguyên thanh bình” (Lời: Nguyễn Châu Ân), “Chúa Giê-su lâm phàm” (Lời: Nguyễn Châu Ân), “Thiên đàng chung vui” (Lời: Ông Văn Trung), “Người đã đến” (Đặng Ngọc Quốc), “Chuyện Giáng sinh” (Lê Phước Thiện), “Ánh sáng cho đời” (Lời: Nguyễn Hữu Ái), “Ấy tin vui cho người” (Lê Anh Đông), “Huyền diệu đêm Thánh” (Lê Anh Đông), “Ô! Nô-ên lại về” (Hồng Phước), “Vui mùa Giáng sinh” (Lời Việt: SIÔN Trương Văn Xê), “Mừng sinh nhật Giê-su” (David Đông), “Ngài đã giáng sinh” (Trần Văn Trọng)…
Ngoài những ca khúc Giáng sinh tuyệt vời đó, còn có những ca khúc mới với những đề tài khác cũng đem lại cho người nghe nhiều cảm xúc quý báu, cao đẹp về Đức Chúa Trời, như: “Ngày giờ qua” (Lời: Ông Văn Huyên), “Đời người ngắn ngủi” (Lời: Lê Đình Tươi), “Báo Tin Lành” (Lời: Phan Đình Liệu), “Khi tôi quỳ nơi chân Chúa” (Vũ Đức Nghiêm), “Ca khúc Tạ ơn tôn vinh” (Vũ Đức Nghiêm), “Về đây hỡi chiên xa bầy” (Vĩnh Phúc – Hoàng Trọng), “Chiều mưa” (Hoàng Trọng – Vĩnh Phúc), “Rồi ngày sẽ trôi qua” (Vĩnh Phúc – Hoàng Trọng), “Nếu khi nào” (Hoàng Bích), “Bên kia đồi” (Vũ Ngọc Châu), “Chúa với tôi” (Trần Thượng Trí), “Yêu ta chăng” (Trần Thượng Trí), “Tiếng hát Phục sinh” (Lương Văn Sấm), “Xin dạy con biết yêu Ngài” (Thành Tâm), “Xuân đến bên nhà” (Lê Phước Thiện), “Ngài là ai?” (Nguyễn Hữu Ái), “Vì Giê-su sống” (Lời: Nguyễn Hữu Ái), “Lắng nghe tiếng Chúa” (Nguyễn Duy), “Tiệc Thánh” (Lời: Nguyễn Văn Vạn), “Chúa biết rõ” (Lê Ngọc Vinh), “Đừng hoang phí tháng năm dài” (Vĩnh Phúc), “Ca ngợi Chúa tôi” (Triệu Thái Sơn), “Lời tạ ơn Chúa” (Trương Văn Xê), “Lẽ sống cho đời” (Trương Văn Xê), “Thỏa lòng” (Trương Văn Xê), “Tâm nguyện” (Đoàn Trọng Việt), “Ban mai” (Tường Lưu), “Xuân trong tôi” (Phạm Toàn Ái), “Ngài là Vầng Đá” (Phạm Toàn Ái), “Con đường Chúa đi qua…” (Nguyễn Duy Trung), “Con đường sự sống” (Đoàn Trực), “Hướng tâm lên” (Thiên Kiều Giang), “Tôi biết Đấng nắm giữ tương lai” (Lời Việt: Nguyễn Xuân Sanh), “Tình Chúa bao la” (Việt Nữ), “Tạ ơn Chúa” (Thi Thiên), “Trao dâng cho Chúa” (Thi Thiên), “Chim, hoa và người” (Lê Trung Thành), “Tuổi xuân dâng Chúa” (Bích Trâm), “Gần Chúa hơn” (Bích Hạnh), “Tâm hồn trong trắng” (Lời Việt: Thiên Ân), “Vượt trên tất cả” (Lời Việt: Thảo Lan), “Giê-hô-va Ni-si” (Lời: Sinh Võ – Nhạc: David Đông), “Xin Thần Linh đến” (Nguyễn Đình Thôn), “Chạm lòng con Chúa ôi!” (Nguyễn Đình Thôn), “Lời tạ ơn” (Trần Văn Trọng), “Ngợi khen Chúa” (Trần Văn Trọng), “Đời người là cát bụi” (Trần Văn Trọng), “Chúc phúc đầu năm” (Trần Văn Trọng), “Dân ca điệu dân ca” (Nguyễn Thị Hồng Phước)…
Trên đây, chỉ đơn cử một số những ca khúc mà tôi biết được trong một số bản Thánh ca mà tôi có, và một số ca khúc mà tôi biết được qua tìm kiếm và qua lời giới thiệu của một số bạn bè, người thân.
Còn nhiều, nhiều những ca khúc khác nữa ở trong những bản Thánh ca khác mà tôi không có trong tay, hoặc tôi chưa biết, nên chưa kể được ra trong bài viết nhỏ nầy.
Rất mong các tác giả chưa có tên trong bài viết nhỏ bé nầy thông cảm cho sự thiếu sót ngoài khả năng tìm kiếm và sự hiểu biết hạn hẹp của tôi.
Tôi cũng được biết có một số nhạc sĩ thường hay sáng tác các ca khúc cho Hội thánh mà mình đang sinh hoạt để ca ngợi Chúa, như nhạc sĩ Trương Vân Sơn (Hội thánh Giám Lý Pomona, California, USA); nhạc sĩ Nguyễn Hữu Tân (Sacramento, California, USA)…
Đó cũng là điều tốt, vì ngoài những bài Thánh ca kinh điển, có tính chất…quốc tế, vì đã được “thời gian sàng lọc”, thì cũng cần có những người có khả năng về âm nhạc, và được ơn Chúa ban cho để sáng tác các bài hát mới góp phần ca ngợi Chúa, phù hợp với hoàn cảnh và môi trường thuộc linh hiện tại mà chúng ta đang sống. Tất cả đều hướng đến việc làm phong phú thêm sự ca hát, ngợi khen Đức Chúa Trời cao cả, quyền năng mà thôi.
Tôi thường hay nghe người ta hay dùng các từ như Thánh ca và biệt Thánh ca, chắc là để phân biệt đâu là những bài Thánh ca…lâu đời, được nhiều người ở nhiều nơi biết đến và sử dụng để ca ngợi Chúa (Thánh ca); và đâu là những bài Thánh ca mới sáng tác về sau nầy mới được sử dụng và đang được nhiều con cái Chúa yêu thích, nhưng chưa mang được tầm vóc…toàn cầu (biệt Thánh ca).
Không biết có đúng là như thế không? Hay có một…tiêu chí nào đó để phân biệt rõ ràng mà tôi cũng như nhiều người khác chưa được biết?
Và để phân biệt đâu là biệt Thánh ca và đâu là ca khúc để ca ngợi Chúa, thì tôi cũng chưa biết đã có sự phân biệt nào rõ ràng hay chưa? Hay là tất cả những bài hát sáng tác về sau nầy đều gọi là biệt Thánh ca hết? Hay có thể gọi chung một từ là “linh khúc” (tức bài ca tâm linh) có được không?
Vào Wikipedia tìm hiểu, thì được định nghĩa: “Thánh ca là một thể loại ca khúc tôn giáo được sáng tác cho mục đích tôn vinh, chúc tụng (do đó còn gọi là tán ca hay tụng ca) hay nguyện cầu hướng về một thần linh. Thuật từ hymn trong tiếng Anh có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp “ὕμνος “nghĩa là “bài ca chúc tụng.”
(Theo Wikipedia)
Nhà Thần học Thomas Aquinas đã định nghĩa về Thánh ca Cơ Đốc như thế nầy:
“Thánh ca là bài hát tôn vinh Thiên Chúa, trong sự thăng hoa của tâm linh ngụ cư trong chốn vĩnh hằng, bộc phát thành tiếng hát.”
Mục sư Rick Warren có nói về nhạc Thánh như sau: “Các Hội Thánh cũng cần phải thừa nhận rằng không có một phong cách âm nhạc đặc biệt nào là “thiêng liêng.” Điều khiến một bài hát trở nên thiêng liêng chính là sứ điệp của nó. Âm nhạc không là gì khác hơn một sự sắp xếp của các nốt nhạc và nhịp điệu; chính lời hát mới khiến một bài hát trở nên thuộc linh.”
Thiết nghĩ, ta có thể gọi chung những ca khúc mới sáng tác về sau nầy là “linh khúc”? “Linh khúc” tức những ca khúc tâm linh hoặc bài hát tâm linh được những người tin Chúa sáng tác để ca ngợi Đức Chúa Trời.
Bài viết nầy nói về chuyện… nhạc thánh và…thơ thánh, mà người viết đã mải mê lo nói chuyện về…nhạc thánh quá nhiều, chưa hề đá động gì đến…thơ thánh cả.
Nay, xin nói đến…thơ thánh.
Kinh thánh có nói đến ca vịnh (thi-thiên, hay thánh vịnh/ psalms), tức là những bài thơ thánh dùng để ca ngợi Chúa của người Y-sơ-ra-ên ngày xưa.
Trong sách Ê-phê-sô có chép: “Hãy lấy ca vịnh, thơ thánh, và bài hát thiêng liêng mà đối đáp cùng nhau…” (Sách Ê-phê-sô, chương 5, câu 19)
Bản dịch 2011 dịch câu trên rõ ý hơn: “Hãy dùng những bài thánh thi (thơ thánh – nv), thánh ca (hymns), và linh khúc (ca khúc thuộc linh hay tâm linh – nv) mà đối đáp với nhau.”
Thánh thi tức là thơ thánh, mà khi nói đến thơ thánh trong Kinh thánh là nói đến Thi-thiên. Thi-thiên là những bài thơ do các thi nhân Do-thái sáng tác để ca ngợi Đức Chúa Trời là Đấng mà họ đang tin cậy và tôn thờ.
Các bài thơ thánh tuyệt hay như Thi-thiên 23, 103… đã được nhạc sĩ Paul E Carlson phổ thành Thánh ca tuyệt hay cho chúng ta hát bao nhiêu năm qua, và biết bao người đã được khích lệ trong đức tin. Nhạc sĩ Ngô Thanh Nam đã phổ Thi-thiên 51 thật sâu lắng. Nhạc sĩ Trần Quốc Bảo có linh khúc “Nguồn trông cậy muôn đời” (lời từ Thi-thiên 23) thật cảm động…
Như đã nói ở trên, các bài thơ của Ông Văn Huyên, của Lê Đình Tươi, của Phan Đình Liệu, đã được các nhạc sĩ phổ thành những bài Thánh ca rất hay như “Ngày giờ qua”, “Đời người ngắn ngủi”, “Báo Tin Lành”, hoặc những bài thơ của Vĩnh Phúc đã được nhạc sĩ Hoàng Trọng phổ thành những bài Thánh ca rất trữ tình như “Về đây hỡi chiên xa bầy”, “Chiều mưa”, “Rồi ngày sẽ trôi qua”…
Cũng đừng quên rằng, bài Thánh ca Giáng sinh nổi tiếng của mọi thời đại là bài “Đêm yên lặng” (Silent Night) được Nhạc sĩ lừng danh Franz Gruber viết lời từ một bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Joseph Mohr.
Người ta nói thơ và nhạc như là…chị em với nhau. Một nhà thơ khi có cảm hứng, họ thường làm được những bài thơ để ca ngợi Chúa thật sâu sắc. Nếu những bài thơ có ý nghĩa sâu sắc như thế mà được các nhạc sĩ để mắt đến và dành thì giờ phổ thành ca khúc để ca ngợi Đức Chúa Trời nữa thì còn gì bằng. Nó sẽ trở thành những “linh khúc” (ca khúc tâm linh) cho con cái Chúa khắp nơi góp phần trong sự ngợi khen và thờ phượng Chúa một cách phong phú hơn.
Tôi thường thích thưởng thức thơ tâm linh, và tôi thấy có nhiều bài thơ có chiều sâu tâm linh vô cùng, và tôi có một ước ao là sẽ có những nhạc sĩ được Chúa cảm động để đọc được những bài thơ ấy và có cảm hứng phổ thành ca khúc tâm linh (linh khúc) dành cho việc ca hát, ngợi khen Chúa thì thật tốt đẹp biết bao!
Chúng ta vui vì Chúa cho Hội thánh của Ngài có những nhà thơ Cơ-đốc làm thơ ca ngợi Chúa hay và được ơn. Xin kể ra một số tên tiêu biểu như ở thế hệ trước chúng ta, thì có các nhà thơ: Lê Đình Tươi, Ông Văn Huyên, Phan Đình Liệu, Ông Văn Trung, Lưu Văn Mão, Lưu Tụy, Linh Cương, Tùng Sơn, Nguyễn Thiện Sỹ, Nguyễn Ngọc Diệp, Lê Đình Lân… Gần hơn với chúng ta thì có các nhà thơ Đinh Thống, Tường Lưu, Thanh Hữu, Nguyễn Thiện Nhân, Trần Nguyên Đán (Phạm Khánh Vũ), Thái Trịnh, Tiểu Minh Ngọc, TBM, Hoa Phụng Tiên, Ngọc Lam Kiều, Nguyễn Hoàng Yến, và nhiều nhà thơ khác nữa…
Nếu có những nhạc sĩ Cơ-đốc đọc được những bài thơ của những nhà thơ ấy và được cảm động để phổ thành các ca khúc tâm linh cho con cái khắp nơi ca ngợi Chúa, thì thiết nghĩ sẽ có ý nghĩa lắm lắm. Các nhà thơ Cơ-đốc cũng sẽ được khích lệ và có thêm động lực và cảm hứng mà làm thêm được những bài thơ hay và sâu lắng cho Hội thánh của Ngài thưởng thức.
Mỗi lần đón Giáng sinh, tôi được nghe một số các nghệ sĩ ngâm những bài thơ hay của các nhà thơ Cơ-đốc thật lắng đọng tâm hồn, mà lòng mình thấy như …gần Chúa hơn vậy.
Ước ao không chỉ có các nhạc sĩ phổ thơ thành ca khúc tâm linh (linh khúc), mà còn có nhiều những nghệ sĩ ngâm thơ để thơ của các nhà thơ Cơ-đốc sẽ được đến với nhiều con dân Chúa ở khắp nơi xa gần, góp phần khích lệ họ trong đức tin theo Chúa và hầu việc Ngài.
Đó là mong ước của tôi về sự kết hợp giữa thơ và nhạc Cơ-đốc, giữa các nhà thơ Cơ-đốc với các nhạc sĩ Cơ-đốc, giữa các nhà thơ Cơ-đốc với các ca sĩ Cơ-đốc, và giữa các nhà thơ Cơ-đốc với các nghệ sĩ ngâm thơ Cơ-đốc.
Có được một sự kết hợp đầy yêu thương như thế, tôi tin chắc con dân Chúa khắp nơi sẽ có thêm được nhiều linh khúc hay để hát ca ngợi khen Đức Chúa Trời tuyệt mỹ của mình.
Trong Hội thánh của Ngài, chắc chắn đang còn tiềm ẩn nhiều những con người có ơn của Chúa trong lĩnh vực làm thơ, sáng tác ca khúc tâm linh, có nhiều những giọng ngâm thơ hay và sâu lắng, đi vào lòng người. Chúa đang còn…để dành trong Hội thánh của Ngài nhiều những con người với nhiều những ân tứ khác nhau để cộng hưởng lại, hầu góp phần phát triển vương quốc của Đức Chúa Trời, nhất là những nhà thơ, nhạc sĩ, ca sĩ, và nghệ sĩ Cơ-đốc.
Nguyện Chúa sử dụng bài viết nho nhỏ, đơn sơ nầy để đem lại một sự cộng hưởng nào đó trong lĩnh vực“NHẠC THÁNH” và “THƠ THÁNH” để Hội thánh chung khắp nơi đây đó của Chúa Cứu Thế sẽ có thêm được nhiều những “ca khúc tâm linh”(linh khúc) hay và đầy cảm xúc, hầu dâng lên ca ngợi Thiên Chúa Ba Ngôi.
Kính chúc mọi người, nhất là các thi sĩ, nhạc sĩ, ca sĩ, nghệ sĩ của Chúa một năm 2020 sắp sửa trôi qua được bình an và một mới 2021 đang tới trước cửa trong sự chăm sóc của Đức Chúa Trời.
California, những ngày cuối năm 2020
Mục sư Nguyễn – Đình – Liễu.